Bir şirketten gelen veri ihlali bildirimi ya da verilerin internette yayıldığı haberi, çoğu kişi için ne yapacağını bilmediği bir aşamanın başlangıcıdır. TCK'nın bilişim suçlarına ilişkin hükümleri (243-245), 5651 sayılı Kanun ve KVKK ekseninde bu rehber, delil zinciri korunarak izlenecek yolları ele alır.
İhlali Kimden Öğrendiniz
İzlenecek yol, bilginin kaynağına göre değişir. Veri sorumlusunun kendi bildirimi geldiyse, bildirimin tarihi ve kapsamı saklanmalıdır; ihlalin hangi veri kategorilerini kapsadığı bu belgeden okunur. Bilgi bir haber kaynağından ya da üçüncü kişiden geldiyse, önce veri sorumlusuna yazılı başvuru yapılarak kendi verilerinizin ihlalden etkilenip etkilenmediği sorulmalıdır. Bu yazışma, sonraki tüm adımların dayanağıdır.
Kayıtların Muhafazası
- Bildirim metni, gönderim tarihi ve gönderen adres
- Verinin yayımlandığı platforma ilişkin tam adres ve tarihli tespit
- Hesap ele geçirilmişse giriş bildirimleri ve oturum kayıtları
- Maddi zarar doğduysa banka hareketleri ve itiraz başvuruları
- Adınıza açılan hat, hesap veya abonelik varsa ilgili kurumdan alınan yazı
Bu kayıtların tarih sırasına konulması, hem idari şikâyette hem tazminat davasında illiyet bağını görünür kılar.
Üç Ayrı Yol, Üç Ayrı Merci
Veri ihlalinde birbirinden bağımsız üç yol işler: veri sorumlusunun yükümlülüklerine ilişkin olarak Kurul'a şikâyet, verileri ele geçiren kişiler bakımından cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusu ve uğranılan zarar için hukuk mahkemesinde tazminat davası. Bunlar birbirinin alternatifi değildir ve farklı takvimlere tabidir. Kurul yolunda önce veri sorumlusuna başvuru şartı bulunduğu unutulmamalıdır.
Bildirimin Geç Ulaşması
İhlal bildirimlerinin eski elektronik posta adresine gönderilmesi ya da tanıtım iletileri arasında fark edilmemesi sık görülür. Bu gecikme, şikâyet için öngörülen sürelerin farkına varılmadan tükenmesine yol açar. Bir ihlal duyumu alındığında, resmî bildirim beklenmeden veri sorumlusuna yazılı başvuru yapmak hem süreyi kendi elinizde başlatır hem de kurumun cevabını dosyaya kazandırır. Başvurunun ulaştığını gösteren gönderi kaydı ayrıca saklanmalıdır.
Tazminat Dosyasının Kurulması
Manevi tazminat talebinde, verinin niteliği ile yayılmanın kapsamı arasındaki ilişki anlatılmalıdır. Maddi zarar iddiasında ise zararın ihlalden kaynaklandığını gösteren zincir kurulmalı; ihlal tarihi, verinin yayıldığı tarih ve zararın doğduğu tarih birlikte sunulmalıdır. Yayılan içeriğin kaldırılması için ayrıca erişim engelleme yolunun işletilmesi, zararın büyümesini durdurur.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; ihlalin kapsamı ve etkilenen veri türü izlenecek yolu değiştireceğinden, somut durumda hukuki destek alınması önerilir.