Oltalama yöntemiyle gerçekleştirilen saldırılarda mağdurun kaybı çoğu zaman dakikalar içinde oluşur; hukuki karşılığı ise haftalara yayılan bir belge toplama sürecine bağlıdır. TCK'nın bilişim sistemlerine ilişkin 243 ila 245. maddeleri, 5651 sayılı Kanun ve KVKK düzeni bir arada işlediğinden, dosyanın hem ceza hem tazminat ayağı paralel kurgulanmalıdır. Bu rehber, tazminat talebini delil zinciri açısından ele alır.
İlk Saatlerde Yapılması Gerekenler
Saldırı fark edildiğinde öncelik, zararın büyümesini durdurmak ve iz kaybını önlemektir. Bu aşamada ilgili banka veya ödeme kuruluşuna derhal bildirim yapılması, hesap ve kart hareketlerinin durdurulması, cihaz üzerindeki kayıtların silinmeden muhafaza edilmesi gerekir. Cihazın biçimlendirilmesi ya da uygulamanın kaldırılması, sonradan yapılacak incelemede belirleyici olabilecek verileri ortadan kaldırır.
Şikâyet Dilekçesini Teknik Veriyle Beslemek
Cumhuriyet başsavcılığına yapılacak şikâyette olayın anlatımı kadar teknik ekler de önem taşır. Dilekçeye eklenmesi yararlı olan kayıtlar şunlardır:
- Oltalama mesajının tam metni, gönderen adresi ve varsa başlık bilgileri.
- Yönlendirilen alan adı, bağlantı adresi ve erişim zamanı.
- İşlem dekontları, havale ve EFT kayıtları ile alıcı hesap bilgileri.
- Telefon numarası devri veya SIM değişikliği iddiası varsa operatör kayıt talebi.
5651 sayılı Kanun kapsamında tutulan trafik kayıtlarının belirli bir süre saklandığı dikkate alınarak, kayıtların temini için gecikmeden talepte bulunulması gerekir. Geç yapılan başvuruda kayıtların saklama süresi dolmuş olabilir.
Tazminat Talebinde Sorumluluğun Yönü
Tazminat davası kurulurken zararın kimden isteneceği ayrı bir hukuki değerlendirme gerektirir. Doğrudan faile yöneltilen talep, failin tespit edilmesine bağlıdır. Buna karşılık hizmet sağlayan kuruluşun güvenlik yükümlülüğünü gereği gibi yerine getirmediği iddiası, sözleşmesel sorumluluk temeline dayanır. Bu ikinci hatta, işlemin olağan dışı niteliği, ek doğrulama yapılıp yapılmadığı ve şüpheli işlem kontrol mekanizmalarının çalışıp çalışmadığı tartışılır. KVKK kapsamında veri güvenliği yükümlülüğünün ihlali iddiası ise ayrı bir başvuru hattı oluşturur.
Tebligat ve Süre Yönetimi
Bilişim dosyalarında en sık görülen hak kaybı, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın geç öğrenilmesinden doğar. Şikâyet dilekçesinde güncel adres, telefon ve elektronik tebligat bilgisi eksiksiz verilmeli; adres değişikliği dosyaya derhal bildirilmelidir. Karara itiraz süresi tebliğ ile işlemeye başladığından, tebligatın gecikmesi hâlinde öğrenme tarihini gösteren kayıtlar saklanmalıdır.
İki Dosyayı Birlikte Yürütmenin Faydası
- Ceza dosyasındaki inceleme raporları, tazminat davasında delil olarak kullanılabilir.
- Hesap hareketlerine ilişkin müzekkere sonuçları zarar tutarını netleştirir.
- El koyma ve iade talepleri, tahsil aşamasında pratik sonuç doğurur.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve teknik incelemenin yerini tutmaz. Kayıpların geri alınabilirliği büyük ölçüde ilk günlerde atılan adımlara bağlı olduğundan, olayın hemen ardından hukuki destek almanız önerilir.