Yapay zekâ ile üretilen sahte görüntü ve ses kayıtları, mağdurun itibarını saatler içinde etkileyebildiği için deepfake dosyalarında hız belirleyicidir. İçeriğin yayından kaldırılması için önce platforma başvurmak, sonuç alınamazsa yargısal yola geçmek gerekir. Bu rehber, TCK 243-245, 5651 sayılı Kanun ve KVKK ekseninde platform başvurusu hattını ve tebligat gecikmesinin yarattığı süre riskini ele alır.
İlk Saatlerde Yapılması Gerekenler
İçerik silinirse ispat da silinir. Bu nedenle başvuru öncesi ekran görüntüsü değil, doğrudan bağlantı adresi, yayın tarihi, hesap kimliği ve mümkünse içeriğin kendisi indirilerek kayıt altına alınmalıdır. Görüntünün sentetik olduğunu ortaya koyacak teknik inceleme talebi de baştan planlanmalıdır; içerik kaldırıldıktan sonra bu inceleme çoğu zaman yapılamaz hale gelir.
Platform Başvurusu ile Yargısal Yolun İlişkisi
5651 sayılı Kanun kapsamında içeriğin çıkarılması ve erişimin engellenmesi talebi sulh ceza hâkimliğine yapılabilir. Platforma yapılan bildirim ise idari ve sözleşmesel bir kanaldır; sonuç vermesi hâlinde hızlıdır, vermemesi hâlinde de talebin yapıldığını ve cevapsız kaldığını belgeleyerek yargısal başvuruyu güçlendirir. İki kanalı birbirinin alternatifi değil, birbirini besleyen iki hat olarak kurgulamak gerekir.
Adım Adım Başvuru Hattı
- İçerik ve yayıldığı hesaplar listelenir, kopyalanan mecralar ayrıca taranır.
- Platformun bildirim mekanizmasına başvurulur; başvuru numarası ve tarihi saklanır.
- Kişisel veri boyutu varsa veri sorumlusuna KVKK kapsamında ayrı bir talep yöneltilir.
- Cevapsızlık veya ret hâlinde hâkimliğe içerik çıkarma ve erişim engelleme talebi sunulur.
- Suç oluşturan yönler için savcılığa şikâyet yolu ayrıca değerlendirilir.
Tebligat Gecikmesinin Doğurduğu Kayıp
Hâkimlik kararlarına karşı itiraz süresi kararın öğrenilmesine bağlı işler. Kararın vekile değil doğrudan ilgiliye çıkarılması, adres bilgisinin eksik olması veya elektronik bildirimin gözden kaçması yüzünden itiraz penceresi farkında olmadan kapanabilir. Aynı sorun, platformun verdiği ret cevabının spam klasörüne düşmesi gibi teknik nedenlerle de yaşanır; bu yüzden dosyada tek bir takip tablosu tutulmalıdır.
Sık Yapılan Hatalar
- Yalnızca ana hesabı bildirip yeniden yayımlayan hesapları listeye almamak.
- İçeriği kaldırtıp teknik inceleme için kopya saklamamak.
- Erişim engelleme kararının kapsamını ölçüsüz genişletip reddedilme riskini artırmak.
- Ret cevabının tarihini kaydetmeyip itiraz başlangıcını sonradan tartışmalı hâle getirmek.
Sentetik içerik dosyalarında teknik ve hukuki adımlar iç içedir; yanlış sırayla ilerlemek geri dönülemez delil kaybı yaratabilir. Buradaki açıklamalar genel bilgilendirme amaçlıdır, olayın kendi koşulları için hukuki destek alınması önerilir.