Oltalama saldırılarında hesabın boşaltılması dakikalar sürer; hukuki tepkinin ise ilk saatlerde verilmesi gerekir. TCK 243-245, 5651 sayılı Kanun ve KVKK çerçevesinde bu rehber, phishing dosyasında yetkili merciin belirlenmesini ve dijital delil zincirinin nasıl kurulacağını, tebligat gecikmesinin doğurduğu kayıp riskine odaklanarak açıklar.
Fiilin Hukuki Nitelendirmesi
Oltalama tek bir suça karşılık gelmez. Aynı olayda birden fazla nitelendirme gündeme gelebilir: bilişim sistemine hukuka aykırı erişim, sistemi engelleme veya verileri bozma, bilişim sistemi kullanılmak suretiyle menfaat sağlama ve kişisel verilerin hukuka aykırı biçimde ele geçirilmesi. Şikâyet dilekçesinde nitelendirmenin tek bir başlığa hapsedilmemesi, soruşturmanın kapsamını genişletir.
İlk Yirmi Dört Saat: Kaybolan Delilin Peşinde
- Bankaya derhal bildirim yapın ve bildirim saatini kayıt altına aldırın; havale veya EFT iadesi için zaman kritik öneme sahiptir.
- Sahte siteyi kapatmadan önce adres çubuğu, sertifika bilgisi ve sayfa görünümü ile birlikte kaydedin.
- Kısa mesaj, e-posta ve bağlantıları silmeyin; başlık bilgileri gönderici izini taşır.
- Cihaza uzaktan erişim sağlandıysa cihazı kullanmayı bırakın; sıfırlamak delili de silebilir.
- Alıcı hesap bilgilerini, işlem saatlerini ve tutarları tek bir kronolojik tabloda toplayın.
Yetki: Şikâyet Nereye Yapılır?
Şikâyet, ikamet edilen yerdeki Cumhuriyet başsavcılığına yapılabilir; dosya gerektiğinde yetkili savcılığa gönderilir. Bilişim suçlarında yer yönünden yetki, fiilin işlendiği yerin tespiti güç olduğundan tartışmalı olabilir. Bu nedenle dilekçede zararın doğduğu yer, hesabın bulunduğu şube ve erişimin gerçekleştiği yer gibi bağlantı noktaları açıkça gösterilmelidir. Erişimin engellenmesi ve içeriğin kaldırılması taleplerinde ise 5651 sayılı Kanun kapsamındaki ayrı usul işletilir.
Tebligat Gecikmesinin Bilişim Dosyasındaki Özel Etkisi
Log kayıtları süresiz saklanmaz. Trafik bilgilerinin saklanma süresi sınırlıdır ve bu süre dolduğunda IP eşleştirmesi yapılamaz hâle gelir. Şikâyetin geç yapılması, savcılık yazısının kuruma geç ulaşması veya müzekkerenin yanlış birime gönderilmesi, çoğu zaman failin tespit edilememesiyle sonuçlanır. Bu dosyalarda gecikme, delilin sadece zayıflaması değil tamamen yok olması demektir. Takipsizlik kararı verilirse itiraz süresi de tebliğ tarihinden işlediğinden, adres bilgilerinin güncelliği ayrıca önem taşır.
Hukuk Yolu ve İdari Başvuru
- Verilerin sızdığı bir kurum varsa KVKK kapsamında veri sorumlusuna başvuru ve ardından Kurula şikâyet yolu değerlendirilebilir.
- Bankanın güvenlik yükümlülüğünü ihlal ettiği ileri sürülüyorsa tazminat talebi ayrı bir hukuk davasının konusudur.
- Ceza soruşturması ile hukuk davası birbirini beklemez; delil ortaklığı kurulmalıdır.
Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır. Olayın teknik ayrıntıları ve işlem zinciri sonucu belirleyeceğinden, ilk gün içinde hukuki destek alınması önem taşır.