Oltalama yoluyla hesabı boşaltılan kişinin karşısında tek bir muhatap yoktur. Fail, aracı banka veya ödeme kuruluşu ve kimi zaman verinin sızdığı platform aynı anda gündeme gelir. Bu nedenle phishing kaynaklı tazminat taleplerinde ilk yapılması gereken, olayın hangi yargı koluna ve hangi yerin mahkemesine düştüğünü ayrıştırmaktır.
Ceza ve Hukuk Yolları Ayrı Yürür
Bilişim sistemine hukuka aykırı erişim ve sistemdeki verilerin bozulması ya da kullanılması TCK'nın 243 ila 245. maddeleri kapsamında değerlendirilir; şikayet cumhuriyet başsavcılığına yapılır. Tazminat talebi ise bundan bağımsız bir hukuk davasıdır. Ceza soruşturmasının sonucu beklenerek hukuk davasının geciktirilmesi, alacak yönünden zamanaşımı riskini büyütür.
Hangi Yerin Mahkemesi
Haksız fiile dayanan tazminat taleplerinde davacı, fiilin işlendiği yer, zararın meydana geldiği yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi arasında seçim yapabilir. Dijital ortamda işlenen fiillerde eylem yerinin belirsizliği bu seçimi pratikte kolaylaştırır. Muhatap banka veya elektronik para kuruluşu ise, ilişkinin tüketici işlemi sayılıp sayılmadığına göre görevli mahkeme tüketici mahkemesi ya da ticaret mahkemesi olarak değişir.
İçeriğin Kaldırılması ve Erişimin Engellenmesi
Sahte sayfanın veya taklit alan adının yayında kalması zararın büyümesine yol açar. 5651 sayılı kanun kapsamındaki erişim engelleme ve içerik kaldırma talepleri, tazminat davasından bağımsız ve çok daha hızlı işleyen bir yoldur. Kişisel verilerin hukuka aykırı işlenmesi söz konusuysa KVKK kapsamında veri sorumlusuna başvuru ve ardından Kurula şikayet ayrı bir hat oluşturur.
Tebligat ve Kayıt Gecikmesinin Bedeli
Bu dosyalarda gecikmenin iki yüzü vardır. Birincisi, trafik ve işlem kayıtlarının saklama süresi dolmadan talep edilmemesidir; kayıt silindiğinde ispat neredeyse imkansızlaşır. İkincisi, bankaya yapılan itiraza verilen cevabın ya da hakem heyeti kararının geç tebliğ edilmesi nedeniyle itiraz penceresinin kaçırılmasıdır. Her iki risk de aynı takvimde izlenmelidir.
İlk Kırk Sekiz Saatte Yapılacaklar
- Bankaya yazılı itiraz sunulur ve hesaba bloke talebi kayda geçirilir.
- Savcılığa şikayet dilekçesi verilir, IBAN ve işlem referansları eklenir.
- SMS, e-posta ve arama kayıtları ekran görüntüsü değil, ham kayıt biçiminde saklanır.
- Sahte sitenin adresi ve tarih damgalı görüntüsü tespit ettirilir.
- Kart veya hesap hareketleri dökümü resmi olarak talep edilir.
Değerlendirme
Oltalama dosyalarında sonuç, teknik kaydın ne kadar erken güvenceye alındığına bağlıdır. Bankanın kusur payı, mağdurun ağır ihmali ve zararın kapsamı her olayda ayrı incelenir. Kendi olayınıza özgü koşullar için bir hukukçudan destek almanız, süre ve merci hatalarını baştan engeller. Metin bilgilendirme amaçlıdır.