Yapay zekâ ile üretilen sahte görüntü ve seslerde zararın büyüklüğünü belirleyen şey, çoğu zaman içeriğin niteliği değil müdahalenin hızıdır. TCK’nın bilişim suçlarına ilişkin 243-245. maddeleri ile 5651 sayılı Kanun ve KVKK çerçevesinde bu rehber, platforma yapılacak başvuru ile yargısal yolun nasıl sıralanacağını ve tebligat gecikmesinin dijital delil üzerindeki etkisini inceliyor.
İçeriğin Niteliği Yolu Belirler
Deepfake içerik, tek bir hukuki kategoriye oturmaz. Kişilik hakkı ihlali, kişisel verinin hukuka aykırı işlenmesi, hakaret veya müstehcenlik ile bilişim sistemine girme gibi farklı başlıklar aynı olayda bir arada bulunabilir. Hangi başlığın öne çıktığı, hem başvurulacak merci hem de talep edilebilecek sonuç bakımından belirleyicidir. Bu nedenle ilk adım, içeriğin hangi hakkı hangi biçimde ihlal ettiğinin yazılı olarak tespiti olmalıdır.
Platform Başvurusu: İlk Basamak ve Kanıtı
Yayının yapıldığı platformun bildirim mekanizması genellikle en hızlı yoldur; ancak burada kritik nokta, başvurunun kendisinin de delillendirilmesidir. Başvuru numarası, tarih damgalı ekran görüntüsü ve platformdan gelen otomatik yanıt saklanmalıdır. Platform içeriği kaldırsa dahi, sorumluların tespiti ve tazminat talebi için kayıtların önceden alınmış olması gerekir.
Erişim Engeli Talebinde Görevli Merci
Kişilik hakkı ihlal edilen kişi, içeriğin çıkarılması ve erişimin engellenmesi talebiyle sulh ceza hâkimliğine başvurabilir. Talep, içeriğin bulunduğu adresler tek tek gösterilerek yapılmalıdır; genel ve belirsiz talepler kapsam bakımından sorun yaratır. Ayrıca 5651 sayılı Kanun kapsamındaki idari yol ile ceza soruşturması birbirinden bağımsız yürür ve biri diğerinin yerine geçmez.
Delilin Uçuculuğu ve Tebligat Gecikmesi
Dijital içerik saniyeler içinde kopyalanabilir, saatler içinde silinebilir. Bu nedenle karar alınmış olsa bile, kararın ilgili birime ve platforma ulaşmasındaki gecikme fiilî sonucu değiştirir. Uygulamada içerik farklı adreslerde yeniden yayılır ve ilk karar kapsam dışı kalır. Bu riski azaltmak için karar öncesinde bağlantı adreslerinin listesi düzenli olarak güncellenmeli, kararın tebliğ ve uygulama tarihleri takip edilerek yeni adresler için ek talep hazırlanmalıdır.
Toplanacak Kayıtlar
- İçeriğin bulunduğu tam bağlantı adresleri
- Yayın tarihi, etkileşim sayısı ve yayılma zinciri
- Hesap bilgileri ve varsa önceki yayınlar
- Mağdurun gerçek görüntü veya ses kayıtlarıyla karşılaştırma imkânı
- Teknik inceleme talebini destekleyecek dosya üst verileri
Kapanış
Bu metin genel bilgilendirme amaçlıdır ve teknik inceleme gerektiren her olayda sonuç değişebilir. İçerikle karşılaşıldığı anda delillerin usulüne uygun tespiti için hukuki destek alınması, sonraki aşamaların tamamını etkiler.