Kimlik avı (phishing) saldırılarında zarar dakikalar içinde büyür. Sahte giriş sayfası yayında kaldığı sürece yeni mağdur eklenir, ele geçirilen bilgiler başka platformlarda denenir. Bu yüzden dosyanın iki hattı birden yürütülmelidir: failin tespitine yönelik ceza soruşturması ve içeriğin yayından kaldırılmasına yönelik hızlı başvuru.
İki Ayrı Hat, İki Ayrı Merci
Bilişim sistemine hukuka aykırı erişim, sistemi engelleme ve verileri ele geçirme fiilleri TCK’nın 243-245. maddeleri kapsamında değerlendirilir; şikâyet Cumhuriyet başsavcılığına yapılır. İçeriğin erişime kapatılması ve kaldırılması ise 5651 sayılı Kanun’daki usule tabidir ve bu taleplerde sulh ceza hâkimliği devreye girer. İki hat birbirini beslese de aynı dilekçede birleştirilmemeli; her biri kendi mercii için ayrı hazırlanmalıdır.
Yetki Analizi: Suçun İşlendiği Yer Nasıl Belirlenir?
Bilişim suçlarında fiilin fiziken nerede gerçekleştiği çoğu zaman belirsizdir. Uygulamada mağdurun bulunduğu yer, verinin ele geçirildiği cihazın kullanıldığı yer ve zararın doğduğu yer bağlantı noktası olarak değerlendirilir. Sunucunun yurt dışında olması şikâyet hakkını ortadan kaldırmaz; erişim engeli kararlarının uygulanması ise BTK aracılığıyla yürütülür.
Delil Bozulmadan Nasıl Kaydedilir?
Phishing dosyalarında delilin ömrü kısadır; sayfa birkaç saat içinde kaldırılabilir. Kayıt alınırken tam URL, tarih ve saat, gönderen e-posta veya SMS başlık bilgisi, yönlendirme zinciri ve ekran görüntüleri birlikte saklanmalıdır. Cihaz üzerinde inceleme yapılacaksa verinin değiştirilmemesi, KVKK kapsamındaki üçüncü kişi verilerinin gereksiz biçimde paylaşılmaması gözetilmelidir.
Bildirim ve Tebligat Gecikmesi Zararı Büyütür
Bankaya yapılan bildirimdeki gecikme, para transferinin geri döndürülme ihtimalini azaltır. Aynı şekilde, verilen kaldırma kararının ilgili sağlayıcıya ulaştırılmasındaki gecikme kararı işlevsiz bırakır. Kurum ve platform yazışmalarında KEP veya kayıtlı bildirim kanallarının kullanılması, hem ulaşma tarihini belgeler hem de sonraki tazminat talebinde ihmalin ne zaman başladığını gösterir. Aleyhine karar verilen taraf bakımından ise tebligatın geç ulaşması itiraz süresinin kaçırılmasına yol açabileceğinden, mazbata ve elektronik tebligat kayıtları düzenli izlenmelidir.
İlk 48 Saatte Yapılacaklar
- Etkilenen hesapların şifreleri değiştirilmeli, oturumlar sonlandırılmalı
- Bankaya ve ödeme kuruluşuna yazılı bildirim yapılmalı
- Sahte sayfa ve mesaj içerikleri tarihli biçimde kayıt altına alınmalı
- Şikâyet dilekçesi zaman çizelgesiyle birlikte savcılığa sunulmalı
- İçeriğin kaldırılması talebi ayrı bir başvuru olarak hazırlanmalı
Buradaki bilgiler genel niteliktedir ve olayın teknik yapısı izlenecek yolu değiştirebilir. Maddi kaybın veya veri sızıntısının söz konusu olduğu dosyalarda, adımların gecikmeden ve hukuki destekle atılması sonuç açısından belirleyici olmaktadır.