Bir alışveriş sitesinin müşteri kayıtlarının sızması, bir uygulamanın kullanıcı listesinin forumlarda dolaşması ya da kurumsal bir sistemden çekilen verilerin satışa çıkarılması. Veri ihlali mağdurunun ilk refleksi genellikle platformun destek formunu doldurmaktır. Bu rehber, o ilk başvurudan sonuç alınamadığında itiraz zincirinin nasıl kurulacağını ve dosyayı en çok zorlayan noktayı, yani bildirimlerin geç fark edilmesini ele alıyor.
Başvuruyu Doğru Muhataba Yöneltmek
5651 sayılı Kanun içerik sağlayıcı, yer sağlayıcı ve erişim sağlayıcıyı ayrı ayrı tanımlar; KVKK (6698) ise veri sorumlusu ile veri işleyen ayrımını yapar. Aynı olayda bir platform bazen yer sağlayıcı, bazen veri sorumlusu sıfatıyla karşınıza çıkar. Sıfat yanlış belirlenirse gelen yanıt talebiniz kapsamımız dışında şeklinde olur, süre ise işlemeye devam eder. Bu nedenle başvuru metninde platformun hangi sıfatla sorumlu tutulduğu açıkça yazılmalıdır.
İlk Başvuruda Bulunması Gerekenler
- İhlalin fark edildiği an ve fark edilme biçimi: bildirim e-postası, üçüncü kişi uyarısı ya da basın haberi
- Etkilenen veri kategorileri: kimlik, iletişim, finansal bilgi, konum veya özel nitelikli veri
- Talebin türü: silme, yok etme, üçüncü kişilere bildirim, içeriğe erişimin engellenmesi
- Yanıtın hangi adrese iletileceği ve bu adresin fiilen takip edilip edilmediği
Yanıt Gelmezse İtiraz Zinciri
- Platformun yanıtı ya da sessizliği tarihiyle kayda geçirilir; ekran görüntüsü tek başına değil, başvurunun gönderim kaydıyla birlikte saklanır.
- KVKK kapsamındaki idari şikâyet yolu ile 5651 çerçevesindeki içerik kaldırma yolu ayrı ayrı değerlendirilir; bunlar birbirinin alternatifi değildir.
- Veri, sisteme izinsiz girişle ele geçirilmişse TCK 243-245 kapsamında ayrıca şikâyet gündeme gelir.
- Maddi veya manevi zarar iddiası varsa hukuk yolu için delil dosyası bu aşamada bağımsız olarak kapatılır.
Tebligat Gecikmesi Bu Dosyalarda Nasıl Doğar?
Dijital başvurularda bildirim çoğu zaman istenmeyen klasöre düşen bir e-postayla veya uzun süre açılmayan bir kurumsal hesaba yapılır. Yanıt teknik olarak ulaşmıştır ve süre başlamıştır. Mağdur bunu haftalar sonra gördüğünde itiraz penceresi kapanmış olabilir. Pratik önlem, başvuruda bildirim adresini fiilen kullanılan tek bir kanala sabitlemek, o kanalı düzenli kontrol takvimine bağlamak ve her yanıtın ulaşma tarihini ayrı bir kayıtta tutmaktır.
Delil Hızla Eskir
Veri ihlali dosyalarında bağlantılar kaldırılır, kayıtlar döner, ekrandaki içerik değişir. Başvuru yazılmadan önce içeriğin bulunduğu adres, erişim anı ve içeriğin tam hâli birlikte kaydedilmeli; sızan verinin hangi kaynaktan geldiğine dair teknik bulgular varsa bunlar da aynı klasörde toplanmalıdır.
Buradaki açıklamalar genel çerçeveyi anlatır; hangi yolun öncelikli olduğu ihlalin niteliğine ve platformun sıfatına göre değişir. Kendi olayınız bakımından dosyanızı bir hukukçuyla birlikte değerlendirmeniz yerinde olur.