Sosyal medya, e-posta veya banka hesabının ele geçirilmesi olaylarında dosyanın kaderini ilk kırk sekiz saatte toplanan kayıtlar belirler. TCK'nın bilişim sistemlerine ilişkin 243-245 inci maddeleri, 5651 sayılı Kanun ve KVKK bu alanda birlikte uygulanır; ancak teknik delil, hukuki süreçten çok daha hızlı eskir.
Şikâyet Nereye Yapılır?
Şikâyet, Cumhuriyet başsavcılığına yapılır; kolluk aşamasında dosya siber suçlarla mücadele birimlerine yönlendirilir. Karakol üzerinden verilen ifade de şikâyet yerine geçer, ancak dilekçenin ekinde teknik verilerin sunulması soruşturmanın hızını doğrudan etkiler. Bilişim suçlarında yer bakımından yetki, suçun işlendiği yere göre belirlenir; failin bulunduğu yer bilinmediği için mağdurun erişim sağladığı yer üzerinden başlatılan soruşturmalar sonradan yetkili savcılığa devredilebilir. Bu devir süreci beklenirken delillerin korunması için ayrıca talepte bulunulmalıdır.
Loglar Silinmeden: Zamanla Yarış
Erişim ve trafik kayıtları, mevzuatta öngörülen saklama süreleri boyunca tutulur ve bu sürenin sonunda silinir. Dolayısıyla geç yapılan bir şikâyet, faili teknik olarak belirlenemez hâle getirir.
- Hesaba yapılan giriş kayıtları, IP adresleri ve cihaz bilgileri platform üzerinden dışa aktarılıp saklanmalıdır.
- Değişiklik bildirimi içeren e-postalar başlık bilgileriyle birlikte kaydedilmelidir.
- Ekran görüntüleri tarih ve saat görünecek şekilde alınmalı, mümkünse noter tespitiyle desteklenmelidir.
- Erişim sağlayıcı ve içerik sağlayıcıdan kayıt istenmesi için savcılıktan talepte bulunulmalıdır.
- Ele geçirilen cihaz varsa üzerinde işlem yapılmadan muhafaza edilmelidir.
Delilin Hukuka Uygun Elde Edilmesi
Mağdurun kendi hesabına ait kayıtları alması sorun doğurmaz; buna karşılık şüphelendiği kişinin cihazına veya hesabına erişim sağlayarak delil toplaması, ayrı bir suçun konusu olur. Aynı şekilde üçüncü kişilerin kişisel verilerini içeren dökümlerin dosyaya sunulması KVKK bakımından değerlendirilmelidir. Dijital delillerin kopyalanması ve incelenmesi, usulüne uygun arama ve el koyma kararlarına dayanmalıdır; bu zincirdeki bir kopukluk, teknik olarak sağlam bir delili değerlendirme dışı bırakabilir.
Tebligat Gecikmesi ve Karara İtiraz
Soruşturma sonunda kovuşturmaya yer olmadığına karar verilirse, mağdur bu karara tebliğden itibaren kanunda öngörülen kısa süre içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir. Uygulamada bu hak, kararın eski adrese tebliğ edilmesi veya elektronik tebligat kutusunun kontrol edilmemesi nedeniyle kaybedilir. Şikâyet dilekçesine güncel adres, telefon ve varsa elektronik tebligat adresi yazılmalı; taşınma hâlinde soruşturma numarası belirtilerek savcılığa yazılı bildirim yapılmalıdır. Tebliğin usulsüz olduğu durumlarda öğrenme tarihi ileri sürülebilir, ancak bunun ayrıca ispatı gerekir.
Paralel Yürütülebilecek Adımlar
Ceza soruşturmasının yanında, ele geçirilen hesap üzerinden yayılan içerikler için erişimin engellenmesi talebi ve maddi zarar doğmuşsa hukuk yolu ayrıca değerlendirilir. Bu iki yol birbirini beklemez.
Uyarı
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; olayın gerçekleşme biçimi ve kullanılan platform, izlenecek adımları değiştirebilir. Kayıtlar silinmeden bir hukukçuya başvurulması sürecin en belirleyici adımıdır.