Yapay zekâ araçlarıyla üretilen sahte görüntü ve seslerin yayılma hızı, klasik hukuki yolların temposundan çok daha yüksektir. Bu nedenle deepfake içerikle mücadelede belirleyici olan, hangi davanın açılacağından önce ilk saatlerde ne yapıldığıdır. İçerik kaldırıldıktan sonra delil de kaybolabileceği için, kaldırma talebiyle delil tespiti eş zamanlı yürütülmelidir.
İlk Saatlerde Yapılması Gerekenler
- İçeriğin tam adresi, yayın tarihi ve varsa paylaşan hesabın bilgileri kaydedilir.
- Ekran görüntüsü yerine, sayfanın tamamını gösteren ve tarih bilgisi içeren kayıt alınır.
- İçeriğin yeniden yayımlandığı diğer bağlantılar taranarak liste hâline getirilir.
- Noter aracılığıyla tespit yaptırılması, sonraki aşamada ispat gücü sağlar.
- İçeriğe verilen yanıtlar ve yayılma ölçüsü, manevi zarar iddiası bakımından belgelenir.
İçeriğin Kaldırılmasına Yönelik Yol
5651 sayılı Kanun, kişilik haklarının ihlali hâlinde içeriğin çıkarılması ve erişimin engellenmesi için sulh ceza hâkimliğine başvuru imkânı tanır. Başvuruda ihlalin hangi kişilik hakkını, nasıl zedelediğinin somut biçimde anlatılması gerekir; genel ifadelerle yapılan taleplerde bağlantı adresi eksikliği en sık ret nedenidir. Talep yalnızca ana bağlantıyı değil, tespit edilen tüm kopya adresleri kapsamalıdır. Ayrıca içeriğin kişisel veri niteliği taşıdığı hâllerde, KVKK kapsamında veri sorumlusuna başvuru ve ardından Kurula şikâyet hattı ayrıca işletilebilir.
Ceza Boyutu ve Nitelendirme
Deepfake içerik, tek bir suç tipine oturmaz. Olayın niteliğine göre hakaret, özel hayatın gizliliğini ihlal, kişisel verilerin hukuka aykırı olarak yayılması, dolandırıcılık veya TCK'nın 243 ile 245. maddeleri arasında düzenlenen bilişim alanındaki suçlar gündeme gelebilir. Şikâyet dilekçesinde olgular anlatılıp hukuki nitelendirmenin takdiri makama bırakılması, dar bir nitelendirmeye sıkışmayı önler. Şikâyete bağlı suçlarda sürelerin işlemeye başlaması bakımından, fiilin ve failin öğrenildiği tarih açıkça belirtilmelidir.
Tebligat ve Süre Riskini Yönetmek
Bu tür dosyalarda kararlar hızlı verilir; ancak sonucun ilgiliye ulaşması gecikebilir. Talebin kısmen reddi hâlinde itiraz süresi kararın tebliğine bağlı olduğundan, başvuru sırasında güncel adres ve iletişim bilgisi doğru yazılmalı, dosya UYAP üzerinden düzenli takip edilmelidir. Yurt dışı kaynaklı platformlarda ise kararın uygulanması ayrı bir zaman alır; bu sürede içeriğin yeniden yayımlanıp yayımlanmadığı izlenmelidir.
Tazminat Ayağını Unutmamak
İçeriğin kaldırılması, doğan zararı ortadan kaldırmaz. Kişilik haklarına saldırı nedeniyle manevi tazminat ile ticari itibarın zedelenmesinden doğan maddi zarar, ayrı bir dava konusudur. Bu talep için yayılma ölçüsü, içerik nedeniyle kaybedilen iş ilişkileri ve varsa sağlık kayıtları önceden derlenmelidir.
Dijital ihlallerde kaybedilen her saat delil kaybı anlamına gelir. Buradaki çerçeve genel bilgilendirme niteliğindedir; olayın kapsamına göre yürütülecek başvuruların bir hukukçuyla birlikte planlanması yerinde olur.