İnternette yayımlanan bir içerik kişilik haklarını ihlal ettiğinde, ilk refleks çoğu zaman doğrudan yargı yoluna gitmek olur. Oysa platforma yapılacak usulüne uygun bir başvuru hem daha hızlı sonuç verebilir hem de yargısal aşamada dosyayı güçlendiren bir belge üretir. Bu rehber, iki aşamayı birbirini besleyecek biçimde kurmayı ele alır.
Platform İçi Bildirim Neden İlk Adım
5651 sayılı Kanun, içerik ve yer sağlayıcılar bakımından bildirim üzerine harekete geçme yükümlülükleri öngörür. Platforma yapılan başvuru sonuçsuz kalsa dahi, başvurunun tarihi ve platformun verdiği cevap, sonraki aşamada ihlalin bilinmesine rağmen sürdüğünü göstermek bakımından değerlidir. Başvuru yapılırken içeriğin tam adresi, yayın tarihi ve ihlalin hangi noktada gerçekleştiği açıkça belirtilmelidir.
İçeriğin Hukuki Niteliğini Ayırmak
Başvurunun hangi hatta yürüyeceği, içeriğin niteliğine göre değişir.
- Kişilik hakkını ihlal eden yayınlar bakımından erişimin engellenmesi ve içerikten çıkarma talebi
- Özel hayatın gizliliğini ihlal eden içeriklerde daha hızlı işleyen özel yol
- Kişisel verilerin hukuka aykırı işlenmesi halinde KVKK kapsamındaki başvuru mekanizması
- Hesap ele geçirme, veri sızdırma gibi fiillerde TCK 243-245 kapsamındaki suç duyurusu
Bu ayrım yapılmadan hazırlanan tek bir dilekçe, birden çok mercie gönderilse dahi her birinde eksik kalabilir.
Delilin Kaybolmadan Sabitlenmesi
Dijital içerik hızla değiştirilebildiğinden delilin zaman damgalı biçimde saklanması önem taşır. Ekran görüntüsü tek başına zayıf kalabilir; içeriğin tam adresi, yayın tarihi, erişim tarihi ve mümkünse noter aracılığıyla yapılan tespit birlikte tutulmalıdır. İçerik silinse bile önbellek ve arşiv kayıtlarından erişilebilen kopyalar ayrıca not edilmelidir.
Yargısal Aşamaya Geçmeden Kontrol Listesi
- Platform başvurusu yapıldı, tarihi ve cevabı kaydedildi mi?
- İçeriğin tam adresi eksiksiz ve doğru yazıldı mı?
- Delil tespiti zaman bilgisiyle birlikte yapıldı mı?
- Talebin türü, içeriğin hukuki niteliğine göre belirlendi mi?
- Aynı içeriğin başka adreslerdeki kopyaları tarandı mı?
- Suç duyurusu gerektiren bir fiil varsa şikayet süresi hesaplandı mı?
Karar Sonrası İzleme
Erişimin engellenmesine karar verilmesi halinde uygulamanın gerçekten yapılıp yapılmadığı takip edilmelidir. Aynı içeriğin yeni adreslerde yeniden yayımlanması sık karşılaşılan bir durumdur ve her yeni yayın kural olarak yeni bir başvuruyu gerektirir. Bu nedenle dosya kapatılmadan önce içeriğin dolaşımda olup olmadığına ilişkin bir izleme planı yapılması yerinde olur.
Bu metin genel bilgi sunar. İçeriğin türü, yayıncının kimliği ve platformun yerleşik olduğu ülke izlenecek yolu değiştirebileceğinden, somut olayınız için hukuki değerlendirme almanız gerekir.