İnternette yayımlanan bir içerik kişilik hakkını ihlal ettiğinde, izlenecek yol tek değildir. Doğrudan platforma yapılan bildirim ile hâkimlik kararı isteme yolu paralel ilerleyebilir; hangisinin önce işletileceği ise içeriğin niteliğine ve yayılma hızına bağlıdır.
İlk Adım: Platformun Bildirim Kanalı
5651 sayılı Kanun, içerik sağlayıcıya ve yer sağlayıcıya başvurularak içeriğin yayından çıkarılmasının istenebileceğini öngörür. Bu başvuru çoğu zaman en hızlı sonuç veren adımdır ve sonuç alınamasa dahi dosyayı güçlendiren bir kayıt oluşturur. Belirli büyüklükteki sosyal ağ sağlayıcılarının Türkiye'de temsilci bulundurma ve başvuruları cevaplama yükümlülüğü bulunduğundan, bildirimin resmî kanaldan ve tarihli biçimde yapılması önemlidir.
Hâkimliğe Doğrudan Başvuru
İçerik nedeniyle kişilik hakkı ihlal edilen kişi, platform yolunu tüketmek zorunda olmaksızın sulh ceza hâkimliğinden erişimin engellenmesini isteyebilir. Kanun, bu tür taleplerin kısa süre içinde ve duruşma yapılmaksızın karara bağlanmasını öngörür. Kararın Erişim Sağlayıcıları Birliği aracılığıyla uygulanması ise idari bir aşamadır ve kararın içeriğindeki adres bilgisinin doğruluğuna bağlıdır.
URL Bazlı Talebin Kapsam Sorunu
- Engelleme kural olarak ihlale konu içerikle sınırlıdır; site geneline yönelik talep genellikle ölçüsüz bulunur.
- Aynı içeriğin farklı adreslerde çoğaltılması hâlinde her adres ayrıca gösterilmelidir.
- Uygulama içi paylaşımlarda adres yerine paylaşım kimliği ve hesap bilgisi netleştirilmelidir.
- Arama sonuçlarından çıkarma talebi, içeriğin kaldırılmasından ayrı bir taleptir.
Delil Tespiti: Ekran Görüntüsü Yeterli mi?
Salt ekran görüntüsü, sonradan içerik silindiğinde tartışmaya açık kalabilir. Bu nedenle içeriğin tarih ve adres bilgisini de kapsayacak biçimde noter kanalıyla ya da hâkimlikten delil tespiti istenerek kayıt altına alınması tercih edilir. Ayrıca içeriğin ne zaman yayımlandığı, kaç kez paylaşıldığı ve erişim düzeyi, zarar iddiasının somutlaşmasını sağlar.
Ceza Boyutunu Ayrı Değerlendirmek
Erişimin engellenmesi bir koruma tedbiridir; failin cezai sorumluluğunu doğrudan doğurmaz. İçerik hakaret, tehdit ya da özel hayatın gizliliğini ihlal niteliğindeyse Türk Ceza Kanunu kapsamında ayrıca şikâyet yoluna gidilmesi gerekir. Bilişim sistemine hukuka aykırı erişim veya veri bozma söz konusuysa dosya, farklı bir soruşturma hattına oturur.
Bu içerik genel bilgi vermek üzere hazırlanmıştır. İçeriğin türü, yayımlandığı platform ve ihlalin ağırlığı seçilecek yolu değiştirebileceğinden, başvuru metninin somut olaya göre hazırlanması gerekir.