İnternet üzerinden yapılan bir saldırıda mağdurun iki ayrı ihtiyacı vardır: içeriğin bir an önce erişime kapatılması ve fiilin cezai sorumluluğunun araştırılması. Bu iki yol farklı mercilere, farklı usullere ve çok farklı hızlara tabidir. Erişim engeli talebiyle suç duyurusunu tek bir dilekçeye sıkıştırmaya çalışmak, genellikle ikisinin de gecikmesiyle sonuçlanır.
İki Yol, İki Merci
5651 sayılı kanun kapsamındaki erişimin engellenmesi talebi, kişilik hakkı ihlali veya özel hayatın gizliliğinin ihlali gibi sebeplere dayanır ve sulh ceza hâkimliğine yöneltilir. Bu yolun amacı ceza vermek değil, ihlalin devamını durdurmaktır. Buna karşılık TCK'nın 243 ila 245. maddelerinde düzenlenen bilişim suçlarına ilişkin iddialar için Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusunda bulunulur. Kişisel verilerin hukuka aykırı işlenmesi söz konusuysa KVKK kapsamındaki idari yol da ayrıca değerlendirilebilir.
Delil Kaybı En Hızlı Gerçekleşen Risktir
İçerik silinebilir, hesap kapatılabilir, trafik kayıtları saklama süresi dolduğunda erişilemez hale gelebilir. Bu nedenle ilk 24 saatte yapılması gerekenler nettir:
- İçeriğin tam adresi ile birlikte, tarih ve saat görünecek şekilde kaydı
- Sayfanın kaynak kodu ve varsa hesap bilgilerinin ayrıca saklanması
- Kendi cihazınızdaki kayıtların değiştirilmemesi, mümkünse cihazın kullanımının sınırlandırılması
- Banka veya ödeme kaydı içeren dolandırıcılık türü fiillerde işlem dekontlarının toplanması
- Görgü tanığı niteliğindeki üçüncü kişilerin bilgilerinin not edilmesi
Erişim Engeli Talebinde Neyin Gösterilmesi Gerekir
- İhlale konu içeriğin adresi tereddütsüz biçimde belirtilir; genel bir site adresi yeterli olmayabilir.
- İhlalin hangi kişilik hakkını zedelediği somutlaştırılır.
- Başvurucunun bu içerikle bağlantısı ve mağduriyeti gösterilir.
- Karar sonrası uygulamanın takibi için ilgili birime iletim süreci izlenir.
Suç Duyurusu Dilekçesinin Farkı
Suç duyurusunda amaç, soruşturmanın hangi yönde yürütüleceğini göstermektir. Fiilin nasıl gerçekleştiği, hangi hesap veya sistem üzerinden yapıldığı ve hangi kayıtların talep edilmesi gerektiği açıkça yazılmalıdır. Sadece mağduriyetin anlatıldığı, teknik talep içermeyen dilekçeler çoğu zaman eksik araştırmayla sonuçlanır. Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmesi ihtimaline karşı, itiraz için tanınan sürenin takvimde hazır tutulması gerekir.
İki Sürecin Birbirini Beslemesi
Erişim engeli kararı, soruşturma dosyasına içeriğin varlığını ve niteliğini belgeleyen bir dayanak sağlar. Aynı şekilde soruşturmada elde edilen kayıtlar, sonraki tazminat talebinin temelini oluşturur. Bu nedenle iki dosya numarası tek bir takip tablosunda birlikte izlenmelidir.
Yukarıdaki açıklamalar genel niteliktedir. İçeriğin türü, yayıncının yurt dışında bulunup bulunmaması ve delillerin durumu izlenecek yolu değiştirebilir; hızlı hareket edilmesi gereken bu dosyalarda bir hukukçuyla erken temas kurmak önem taşır.