İnternet üzerindeki bir içeriğin yol açtığı zarar, içerik yayında kaldıkça büyür. Bu nedenle 5651 sayılı Kanun kapsamındaki başvurular, klasik yargılama temposundan farklı işler; süreler saat ve gün ölçeğindedir. Aynı olay çoğu zaman TCK'nın bilişim suçlarına ilişkin hükümleri ve KVKK bakımından da sonuç doğurur; üç eksen paralel yürütülmelidir.
Delilin Kaybolmadan Sabitlenmesi
İçerik her an silinebileceği için ilk yapılacak iş, ispat değeri taşıyan bir tespittir. Yalnızca ekran görüntüsü çoğu zaman tartışmaya açıktır. Tespit yapılırken kaydedilmesi gerekenler:
- İçeriğin tam adresi ve varsa alt bağlantıları
- Yayın tarihi ile tespitin yapıldığı tarih ve saat
- Hesap adı, profil bilgileri ve içeriğin görünürlük durumu
- Etkileşim verileri ve yayılımın kapsamı
- Tespitin hangi yöntemle yapıldığına dair kayıt
Başvuru Yolunun Seçimi
Kişilik hakkı ihlali iddiasında iki yol birlikte kullanılabilir. Birincisi, içerik veya yer sağlayıcıya doğrudan yapılan kaldırma talebidir; bu yol hızlıdır ancak sonuç vermeyebilir. İkincisi, sulh ceza hâkimliğine yapılan başvurudur. Doğrudan başvuru denenirken hâkimlik yolunun süresinin kaçırılmaması gerekir; iki yol birbirini beklemez. Talep yazılırken hangi bağlantının hangi gerekçeyle kaldırılmasının istendiği tek tek gösterilmelidir, aksi halde karar uygulanabilir olmaz.
Karar Sonrası Takip
- Kararın ilgili birime iletilmesi ve uygulanıp uygulanmadığının kontrolü
- İçeriğin başka adreslerde yeniden yayımlanması halinde ek başvuru yapılması
- Karara karşı itiraz süresinin ve merciinin kontrol edilmesi
- Talebi kısmen reddedilen bağlantılar için gerekçenin ayrıca değerlendirilmesi
Ceza Boyutu ve Şikâyet Süresi
Olay, sisteme hukuka aykırı erişim, verilerin bozulması veya engellenmesi gibi TCK'nın 243 ila 245. maddeleri kapsamındaki fiilleri de içeriyorsa suç duyurusu ayrı bir eksen olarak yürütülür. Bazı fiillerin soruşturulması şikâyete bağlıdır ve şikâyet için tanınan süre, failin ve fiilin öğrenilmesiyle işlemeye başlar. Bu nedenle içerik kaldırma başvurusuyla yetinilip ceza yolunun ertelenmesi, süre kaybına yol açabilir.
Kişisel Veri Ekseni
İçerik kişisel veri niteliğindeki bilgileri barındırıyorsa, KVKK kapsamında veri sorumlusuna başvuru ve ardından şikâyet yolu da devreye girer. Bu yolun kendi basamakları ve süreleri vardır; erişim engeli talebiyle karıştırılmamalı, ayrı bir takvim üzerinden izlenmelidir.
Hatırlatma
Bu içerik genel bilgilendirme sağlar; içeriğin niteliği ve yayın platformu izlenecek yolu değiştirebilir. İhlali fark eden kişinin, delil kaybolmadan hukuki değerlendirme alması sürecin en belirleyici adımıdır.