Yapay zekâ ile üretilmiş sahte görüntü veya ses kayıtlarında zarar, içeriğin yayılma hızıyla doğru orantılı büyür. İçerik kaldırıldığında ise bu kez delil kaybolur. Bu rehber, 5651 sayılı Kanun, KVKK ve TCK bilişim suçlarına ilişkin hükümler ekseninde, deepfake içeriklere karşı platform başvurusu yaparken kanıtın nasıl korunacağını ve sürecin nasıl takvimlendirileceğini ele alır.
Kaldırmadan Önce Delili Sabitlemek
Platforma yapılan başarılı bir başvuru içeriği ortadan kaldırır; bu da ilerideki tazminat veya ceza dosyası için delil sorunu doğurur. Bu nedenle başvurudan önce içeriğin bağlantı adresi, yayın tarihi, hesap bilgileri ve etkileşim sayıları kayıt altına alınmalıdır. Ekran görüntüsü tek başına zayıf kalabileceğinden, içeriğin bulunduğu sayfanın tespiti için noter aracılığıyla tespit yaptırılması veya adli bilişim usullerine uygun kopya alınması tercih edilir.
Başvuru Yollarının Sıralanması
- Platformun kendi bildirim mekanizması üzerinden içerik bildirimi yapılır ve başvuru numarası saklanır.
- Kişilik hakkı ihlali niteliği taşıyan içerikler için sulh ceza hâkimliğine içeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesi talebiyle başvurulur.
- Kişisel veri işlenmesi boyutu varsa veri sorumlusuna başvuru yolu ayrıca işletilir.
- Suç oluşturan boyut için Cumhuriyet başsavcılığına şikâyette bulunulur.
- Maddi ve manevi zarar için tazminat talebinin muhatabı belirlenir.
Deepfake Dosyalarına Özgü Teknik Kanıt Başlıkları
- Dosyanın üst verileri, oluşturulma tarihi ve düzenleme izleri
- Görüntüdeki yüz geçişlerinde oluşan tutarsızlıkların uzman raporuyla ortaya konulması
- Ses kaydında nefes, tonlama ve arka plan gürültüsündeki yapaylık göstergeleri
- İçeriğin ilk yayımlandığı hesap ile sonraki paylaşımlar arasındaki zincir
- Aynı içeriğin farklı platformlardaki kopyalarının listesi
Süre Baskısını Yaratan Unsurlar
Kişilik hakkı ihlaline dayalı başvurularda hâkimlik talebi hızlı biçimde karara bağlanır; ancak asıl darboğaz, ihlalin öğrenilmesinden sonra harekete geçilene kadar geçen süredir. Bu arada içerik çoğaltılır, kopyalar başka hesaplara taşınır ve trafik verileri saklama sürelerinin sonuna yaklaşır. Şikâyete bağlı suçlar bakımından ise şikâyet hakkının kanunda öngörülen süre içinde kullanılması gerekir; failin öğrenilme anı bu sürenin başlangıcı bakımından belirleyicidir.
Tekrar Yayımlanmaya Karşı Takip
Bir içeriğin kaldırılması, aynı içeriğin farklı adreslerde yeniden yayımlanmasını engellemez. Bu nedenle kaldırma sonrasında düzenli arama yapılması, yeni bağlantıların aynı dosyaya eklenmesi ve gerektiğinde ek taleplerde bulunulması gerekir. İçeriğin arama sonuçlarında görünmeye devam etmesi hâlinde ayrıca değerlendirme yapılması yerinde olur.
Bu metin genel bilgilendirme amaçlıdır. Deepfake dosyalarında teknik inceleme ile hukuki adımların sırası sonucu doğrudan etkilediğinden, içerikle karşılaştığınız ilk anda hem delil tespiti hem de başvuru stratejisi için hukuki destek alınması önerilir.