Bir veri ihlalinde kaybedilen ilk saatler çoğu zaman geri kazanılamaz. Log kayıtları döner, ekran görüntüleri bağlamından kopar, platformlar içerik saklama sürelerini doldurur. Türk Ceza Kanunu'nun bilişim alanındaki suçlara ilişkin 243 ila 245. maddeleri, 5651 sayılı Kanun ve KVKK ekseninde ilerleyen bu rehber, platform başvurusunun hangi sırayla yapılması gerektiğini konu alıyor.
İlk Yirmi Dört Saatte Delilin Sabitlenmesi
Ekran görüntüsü almak tek başına yetmez. Delil değerini artırmak için URL'nin tam hali, erişim tarihi ve saati, hesap kimliği ve varsa gönderi numarası birlikte kaydedilmelidir. Mümkün olduğunda noter tespiti veya bilirkişi eşliğinde kayıt tercih edilir. Cihaz üzerinde yapılan silme ve düzeltme işlemlerinden kaçınılmalı, ilgili cihaz mümkünse olduğu gibi korunmalıdır.
Üç Ayrı Kanal, Üç Ayrı Takvim
- Platformun kendi bildirim ve şikâyet mekanizması
- İdari başvuru yolu ve veri sorumlusuna yapılacak yazılı başvuru
- Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusu
Bu kanallar birbirinin alternatifi değildir; çoğu dosyada eş zamanlı yürütülür. Ancak her birinin kendi süresi ve kendi belge standardı vardır. Platforma yapılan başvurunun reddi veya cevapsız kalması, sonraki adımın dayanağını oluşturduğundan başvuru numarası ve cevap tarihi mutlaka saklanmalıdır.
Erişimin Engellenmesi Talebinde Kapsam Sorunu
5651 sayılı Kanun kapsamındaki taleplerde en sık yapılan hata, adresin fazla dar veya fazla geniş gösterilmesidir. Yalnızca ana sayfa adresi verildiğinde ihlal içeriği kapsam dışında kalabilir; aşırı geniş talep ise ölçülülük gerekçesiyle reddedilebilir. Her ihlal içeriği için ayrı ve tam adres listesi hazırlanması, kararın uygulanabilirliğini de artırır.
Kişisel Veri Boyutunu Ayrı Değerlendirmek
Aynı olay hem bilişim sistemine hukuka aykırı erişim hem de kişisel verilerin hukuka aykırı yayılması boyutunu taşıyabilir. KVKK kapsamındaki başvuru, ceza soruşturmasından bağımsız işler ve veri sorumlusuna yapılacak yazılı başvuru çoğu halde ön koşuldur. Bu ön adım atlanırsa idari başvuru usulden reddedilebilir.
Dosyayı Toparlarken Kontrol Edilecekler
- Delil kayıtlarında tarih, saat ve adres eksiksiz mi?
- Platform başvurusunun referans numarası dosyada mı?
- Zarar iddiası somut kalemlerle gösterildi mi?
- Aynı içeriğin başka mecralardaki kopyaları tarandı mı?
Bu açıklamalar genel bilgi amaçlıdır. İhlalin türü, kullanılan platform ve etkilenen veri kategorisi izlenecek yolu değiştirir; zaman baskısı yüksek olduğundan olayın hemen ardından profesyonel destek alınması yerinde olur.