Sosyal medya veya e-posta hesabının ele geçirilmesi, tek bir hukuki sorun değil aynı anda yürütülmesi gereken üç ayrı süreç doğurur: erişimin geri alınması, yayılan içeriğin kaldırılması ve ceza sorumluluğunun takibi. TCK'nın bilişim sistemlerine ilişkin 243 ila 245. maddeleri, 5651 sayılı Kanun ve KVKK bu süreçlerde farklı mercileri devreye sokar. Dijital delilin hızla kaybolan yapısı nedeniyle, ilk saatlerde yapılanlar sonraki tüm aşamaları belirler.
İlk Saatlerde Delili Sabitlemek
Ele geçirilen hesap üzerinden paylaşılan içerik silindiğinde geriye çoğu zaman hiçbir şey kalmaz. Bu nedenle şikâyetten önce delilin sabitlenmesi gerekir.
- İçeriğin tam adresi, paylaşım tarihi ve saati ile birlikte kaydedilmelidir.
- Ekran görüntüsü yerine, adres çubuğu ve zaman bilgisini de içeren tam sayfa kayıtları tercih edilmelidir.
- Platformdan gelen giriş uyarısı, cihaz bildirimi ve şifre değişikliği e-postaları saklanmalıdır.
- Erişilen cihaz üzerinde işlem yapmadan önce, mümkünse cihaz mevcut haliyle korunmalıdır.
- Noter aracılığıyla tespit yaptırılması, içeriğin varlığını bağımsız biçimde belgeler.
Kaldırma Talebi ile Şikâyeti Ayırmak
İçeriğin kaldırılması ve şüphelinin cezai sorumluluğu farklı yollardır ve biri diğerini beklemez. Kişilik hakkı ihlali oluşturan içerikler bakımından 5651 sayılı Kanun kapsamında sulh ceza hâkimliğinden içeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesi talep edilebilir; bu yolda hâkimlik kısa süre içinde karar verir. Aynı anda platformun kendi bildirim mekanizması da kullanılmalı, başvuru numarası saklanmalıdır. Kişisel verilerin hukuka aykırı yayımı söz konusuysa KVKK kapsamındaki başvuru yolu ayrıca değerlendirilir.
Şüphelinin Belirlenmesinde Teknik Talepler
Soruşturma aşamasında hesabı ele geçiren kişiye ulaşmak için giriş kayıtlarının, bağlantı bilgilerinin ve kullanılan hattın sorgulanması talep edilir. Bu tür kayıtlar sınırlı süre saklandığından, talebin gecikmesi çoğu dosyada failin belirlenememesine yol açar. Şikâyet dilekçesinde hangi platformdan hangi döneme ait kaydın istendiği açıkça yazılmalıdır.
Süre Riski
Şikâyete bağlı suçlarda öngörülen şikâyet süresi, fiilin ve failin öğrenildiği andan itibaren işler ve kaçırıldığında ceza yolu kapanır. Buna karşılık delilin teknik ömrü çoğu zaman bu süreden daha kısadır. Pratikte doğru sıralama şudur: önce delili sabitle, sonra kaldırma talebini yap, ardından şikâyeti kayda geçir.
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır. Platform türü ve içeriğin niteliği izlenecek yolu değiştirebileceğinden, olayın hemen ardından hukuki destek almanız hak kaybı riskini azaltır.