Sosyal medya, e-posta veya oyun hesabının ele geçirilmesi, çoğu mağdur için önce teknik bir kriz gibi görünür. Hukuki açıdan ise saatler içinde alınacak kararlar, ilerideki soruşturmanın kaderini belirler. TCK'nın bilişim suçlarına ilişkin 243-245. maddeleri, 5651 sayılı Kanun ve KVKK bu tabloda birlikte devreye girer; ancak her birinin işleyiş hızı farklıdır.
İlk 24 Saatte Toplanması Gereken Kayıtlar
Platformlar oturum ve giriş kayıtlarını sınırlı bir süre saklar, erişim sağlayıcıların trafik verileri de sonsuza kadar durmaz. Bu nedenle delil toplama sırası şudur:
- Hesabın "son giriş etkinliği" veya "oturum açılan cihazlar" ekranının ekran görüntüsü, tarih-saat görünecek şekilde
- Platformdan gelen "yeni cihazdan giriş", "şifre değişti", "e-posta güncellendi" bildirim e-postalarının başlık bilgileriyle birlikte kaydı
- Hesap üzerinden yapılan paylaşım, mesaj veya para talebi varsa bunların üçüncü kişilerdeki görünümü
- Varsa ödeme/abonelik hareketleri ve banka bildirimleri
Platform Başvurusu ile Adli Başvurunun Farkı
Platforma yapılan kurtarma başvurusu bir hukuki başvuru değildir; hesabın iadesini sağlayabilir ama suç duyurusunun yerine geçmez. Dahası bazı platformlar hesap kurtarıldıktan sonra eski oturum kayıtlarını kullanıcıya kapatır. Bu yüzden kurtarma talebinden önce ekran kayıtlarının alınması önerilir.
İçerik Kaldırma ve Erişim Engeli
Ele geçirilen hesap üzerinden kişilik hakkını ihlal eden ya da özel yaşamı ifşa eden paylaşımlar yapıldıysa, 5651 sayılı Kanun kapsamında sulh ceza hâkimliğinden erişimin engellenmesi ve içeriğin çıkarılması talep edilebilir. Bu yol hızlı işler; buna karşılık talebin konusu tek tek bağlantı adresleriyle gösterilmediğinde reddedilmesi olağandır.
Süre Riski Nerede Yoğunlaşıyor
Bilişim sistemine hukuka aykırı erişim bakımından savcılık kural olarak resen harekete geçer; ancak ele geçirme çoğu zaman hakaret, tehdit ya da özel hayatın ihlali gibi şikâyete bağlı fiillerle birlikte gelir. Bu fiiller için failin ve eylemin öğrenilmesinden itibaren işleyen şikâyet süresi kaçırıldığında, teknik deliller sağlam olsa bile o kısım düşer. Ayrıca kişisel verilerinizin hukuka aykırı şekilde ele geçirilmesi söz konusuysa KVKK yolundaki başvuru süreleri ayrıca işler.
Kısa Kontrol Listesi
- Ekran ve e-posta kayıtlarını al, sonra kurtarma başvurusu yap.
- Şikâyete bağlı fiiller için öğrenme tarihini yaz ve süreyi takvimle.
- Yayılan içerik varsa erişim engeli talebini bağlantı adresleriyle hazırla.
- Maddi kayıp varsa banka ve ödeme kuruluşu kayıtlarını ayrı klasörle.
Burada anlatılanlar genel çerçevedir. Hangi başvurunun hangi sırayla yapılacağı olayın niteliğine göre değişebileceğinden, kayıtlar silinmeden önce hukuki destek alınması önem taşır.