Yapay zekâ ile üretilmiş sahte görüntü ve ses kayıtları mağdur açısından iki ayrı aciliyet doğurur: içeriğin yayılmasını durdurmak ve failin tespitini sağlamak. TCK, 5651 sayılı Kanun ve KVKK ekseninde bu rehber, deepfake içerikte suç duyurusu adımlarını ve şikâyet süresinin doğurduğu hak kaybı riskini ele alır.
İlk Saatler: Delili Kaybetmemek
- İçerik silinmeden önce bağlantı adresi, hesap adı, paylaşım tarihi ve saati kayda geçirilir.
- Tam sayfa ekran görüntüsü ve mümkünse ekran videosu alınır.
- İçeriğin dosya hâli indirilerek özet değeri not edilir.
- İçeriği gören kişilerin bilgileri yazılır.
- Noter aracılığıyla tespit yaptırılması, sonraki inkâr savunmalarını zayıflatır.
Platform içeriği kaldırdığında delil de kaybolabileceğinden, kaldırma talebinden önce tespit yapılması tercih edilir.
Fiilin Hukuki Nitelendirmesi
Deepfake içerik tek bir suça karşılık gelmez. Somut olaya göre hakaret, özel hayatın gizliliğini ihlal, kişisel verilerin hukuka aykırı olarak yayılması, müstehcenlik, şantaj veya dolandırıcılık gündeme gelebilir. İçeriğin üretilmesi için başkasının hesabına erişilmişse TCK'nın bilişim sistemlerine ilişkin hükümleri de devreye girer. Dilekçede fiilin tek bir başlığa sıkıştırılması, soruşturmanın kapsamını gereksiz yere daraltır.
Şikâyet Süresi Riski
Takibi şikâyete bağlı suçlarda, fail ve fiilin öğrenilmesinden itibaren işleyen altı aylık şikâyet süresi hak düşürücüdür. Failin kimliği sonradan öğrenildiğinde sürenin başlangıcı değişebileceğinden, öğrenme anı belgeye bağlanmalıdır. Resen soruşturulan suçlarda şikâyet süresi aranmaz; ancak delilin tazeliği burada da belirleyicidir.
Erişim Engelleme ve İçerik Çıkarma
5651 sayılı Kanun, kişilik haklarının ihlali hâlinde sulh ceza hâkimliğine başvurularak içeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesi imkânı tanır. Bu yol ceza soruşturmasından bağımsız yürür ve genellikle daha hızlı sonuç verir. Aynı içerik farklı adreslerde çoğaldığında her yeni adres için talebin güncellenmesi gerekir.
KVKK Boyutu
Görüntü ve ses kişisel veridir. İçeriği yayan kişinin yanında bir veri sorumlusu da söz konusuysa, önce veri sorumlusuna başvurulup ardından Kurula şikâyet yolu işletilebilir. Bu idari yol ceza soruşturmasıyla birlikte yürütülebilir; ikisi birbirinin alternatifi değildir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. İçeriğin niteliği ve yayıldığı mecra izlenecek yolu değiştirebileceğinden, ilk adımı atmadan önce hukuki destek almanız önerilir.