Bir veri ihlali öğrenildiğinde atılan ilk adımlar, sonraki tüm hukuki süreçlerin sınırını çizer. Suç duyurusu yolunun etkili olabilmesi, dijital delilin bozulmadan ve kaynağı gösterilebilir biçimde toplanmasına bağlıdır; geç kalınan her gün log kayıtlarının saklama süresinin dolmasına yaklaşır.
Aynı Olayın Üç Ayrı Yolu
Veri ihlali tek bir başvuruyla çözülen bir olay değildir. Ceza yolu, TCK'nın bilişim alanındaki suçlara ilişkin hükümleri kapsamında savcılığa yapılan suç duyurusuyla işler. İdari yol, KVKK kapsamında veri sorumlusunun yükümlülüklerine odaklanır. Özel hukuk yolu ise uğranılan maddi ve manevi zararın tazminine yöneliktir. Üç yol paralel yürüyebilir ve birinde toplanan delil diğerinde kullanılabilir; bu nedenle başvuru metinleri baştan birbiriyle uyumlu yazılmalıdır.
Dijital Delilin Toplanma Sırası
- Olayın fark edildiği an, saat bilgisiyle birlikte yazılı olarak kayda geçirilir.
- Ekran görüntüleri, URL ve tarih bilgisi görünecek biçimde alınır.
- Mümkünse noter tespiti veya elektronik ortamda zaman damgalı kayıt oluşturulur.
- Sistem ve erişim kayıtlarının silinmemesi için ilgili birime yazılı bildirim yapılır.
- 5651 sayılı Kanun kapsamında tutulan trafik kayıtlarının istenmesi için savcılıktan talepte bulunulur.
Suç Duyurusunda Nitelendirme
Dilekçede olayın anlatımı, hukuki nitelendirmeden daha önemlidir; ancak TCK'nın bilişim sistemine girme, sistemi engelleme ve verileri bozma ile banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılmasına ilişkin hükümlerinden hangilerinin tartışılabileceğinin belirtilmesi soruşturmanın yönünü belirler. Kişisel verilerin hukuka aykırı biçimde ele geçirilmesi, yayılması veya yok edilmemesi ise ayrı bir başlık altında değerlendirilir. Şüpheli belirlenemiyorsa fail meçhul olarak duyuru yapılabilir; bu, IP kayıtlarının istenmesinin önünü açar.
Süre Yönünden Kritik Ayrım
Suçların bir kısmı resen soruşturulur; bu hâlde belirleyici olan dava zamanaşımıdır. Takibi şikâyete bağlı suçlarda ise fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren altı aylık şikâyet süresi işler ve bu süre geçtiğinde soruşturma yapılamaz. Hangi grupta olunduğu bilinmiyorsa beklemek yerine erken başvurmak tek güvenli yoldur; erken başvurunun bir maliyeti yokken geç başvurunun bedeli hakkın tümüyle kaybıdır.
Kapanış
Bu rehber genel çerçeve sunar. İhlalin kapsamı, etkilenen veri kategorileri ve sistemin yapısı değiştikçe izlenecek adımlar da farklılaşır; olay tespit edildiğinde teknik ve hukuki desteği birlikte devreye almanız önerilir.