İnternet üzerinden gerçekleşen bir saldırıda hem içeriğin hızla kaldırılması hem de failin tespiti gerekir. Bu iki hedef farklı yollarla ve farklı sürelerle işler. TCK'nın bilişim suçlarına ilişkin hükümleri, 5651 sayılı Kanun ve KVKK ekseninde bu rehber, erişim engeli ile suç duyurusunun birlikte nasıl yürütüleceğine odaklanır.
Hangi yol: kaldırma, engelleme, soruşturma
Üç ayrı hat vardır ve genellikle eşzamanlı işletilmelidir. Birincisi, içerik veya yer sağlayıcıya doğrudan yapılan kaldırma başvurusudur. İkincisi, kişilik haklarının ihlali hâlinde sulh ceza hâkimliğinden içeriğin çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesi kararı istenmesidir; hâkimlik bu talebi kural olarak yirmi dört saat içinde duruşma yapmaksızın karara bağlar. Özel hayatın gizliliğine ilişkin acil hâllerde düzenleyici kuruma doğrudan başvuru yapılabilir ve karar hâkimliğin onayına sunulur. Üçüncüsü ise cumhuriyet başsavcılığına yapılan suç duyurusudur.
Bilişim suçlarında hukuki nitelendirme
- Bir bilişim sisteminin bütününe veya bir kısmına hukuka aykırı olarak girme ve orada kalma
- Sistemin işleyişini engelleme, bozma, verileri yok etme, değiştirme veya erişilmez kılma
- Banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması
Fiilin hangi tanıma girdiği, hem şikâyete bağlı olup olmadığını hem de görevli mercii etkiler. Şikâyete tabi suçlarda fail ve fiilin öğrenilmesinden itibaren altı aylık süre işler; bu süre kaçırıldığında ceza yolu kapanır, geriye yalnızca hukuk davası kalır.
Delili bozulmadan tespit etmek
İnternet içeriği hızla değiştirilebildiği için delil tespiti ilk saatlerde yapılmalıdır. Yalnızca ekran görüntüsü çoğu zaman yeterli görülmez; içeriğin tam adresi, tarih ve saat bilgisiyle birlikte noter tespiti veya güvenilir bir elektronik tespit yöntemiyle kayıt altına alınmalıdır. Trafik ve bağlantı kayıtlarının saklama süreleri sınırlı olduğundan, bu kayıtların ilgili sağlayıcılardan istenmesi için savcılığa yapılacak talep geciktirilmemelidir.
Başvuruların sırası
- İçerik tespiti yapılır ve zaman damgalı olarak saklanır.
- Kaldırma başvurusu içerik veya yer sağlayıcıya iletilir.
- Sonuç alınamazsa sulh ceza hâkimliğine talep sunulur.
- Aynı dönemde savcılığa suç duyurusunda bulunulur ve log kayıtlarının istenmesi talep edilir.
- Kişisel veri boyutu varsa KVKK kapsamındaki başvuru ayrıca yürütülür.
Kapanış
Bu metin genel bilgilendirme amaçlıdır. İçeriğin niteliği, yayının bulunduğu platform ve failin belirlenebilirliği izlenecek yolu değiştirebilir; ilk saatlerde hukuki destek almak sonucu belirgin biçimde etkiler.