Sosyal medya, e-posta veya banka hesabının ele geçirilmesi olaylarında mağdurun ilk refleksi hesabı kurtarmaktır. Oysa TCK 243-245 kapsamındaki bir soruşturmada dosyanın gücünü belirleyen şey, kurtarma sırasında farkında olmadan silinen kayıtlardır. Delil zinciri, ilk müdahaleden önce kurulmalıdır.
İlk Saatlerde Korunması Gereken Kayıtlar
Platformların gönderdiği güvenlik uyarıları, oturum açma bildirimleri ve parola değişikliği e-postaları, saldırının zamanını ve kaynağını gösteren belirleyici kayıtlardır. Bu e-postalar silinmemeli, başlık bilgileriyle birlikte saklanmalıdır. Hesap içindeki oturum geçmişi ve bağlı cihaz listesi, erişim kesilmeden ekran kaydına alınmalıdır; kurtarma işlemi tamamlandığında bu listelerin geçmişi çoğu zaman sıfırlanır.
Zincirin Halkalarını Tarih Sırasına Dizmek
- Saldırının fark edildiği an ile son normal kullanım anı belirlenir.
- Bu aralıkta hesaptan yapılan işlemler, gönderilen mesajlar ve yapılan transferler listelenir.
- Zarar doğuran her işlem, karşı tarafın hesap veya cüzdan bilgisiyle eşleştirilir.
- Kullanılan cihazlar ve bağlantı noktaları not edilir; şüpheli uygulamalar kaldırılmadan önce kaydedilir.
Cihaz İncelemesinde Sık Yapılan Hatalar
Zararlı yazılım şüphesi varsa, cihazın biçimlendirilmesi ya da fabrika ayarlarına döndürülmesi delili tamamen ortadan kaldırır. Aynı şekilde üçüncü kişilere yaptırılan kurtarma işlemleri kayıtların bütünlüğünü tartışmalı hâle getirebilir. İnceleme gerekiyorsa cihazın kullanılmadan muhafaza edilmesi ve inceleme talebinin soruşturma kapsamında yapılması uygun yoldur.
Süre Baskısı: Kayıtların Saklanma Ömrü
Servis sağlayıcıların tuttuğu bağlantı kayıtları sınırsız değildir. 5651 sayılı Kanun kapsamındaki yükümlülükler belirli saklama süreleri öngörür; bu süre dolduğunda IP eşleştirmesi yapılamaz hâle gelir. Ayrıca şikâyete bağlı suçlar bakımından, fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren işleyen şikâyet süresi ayrıca gözetilmelidir. Bu nedenle şikâyet dilekçesi, delil listesi tamamlanana kadar bekletilmemeli; eksikler sonradan ek dilekçeyle tamamlanmalıdır.
Maddi Zarar Doğduğunda İkinci Yol
Hesabın ele geçirilmesi para kaybına yol açmışsa, ceza soruşturmasının yanında hizmet sağlayıcının sorumluluğu da tartışılabilir. Bu tartışmada güvenlik önlemlerinin yeterliliği, bildirimlerin zamanında yapılıp yapılmadığı ve kullanıcının kendi kusurunun payı ayrı ayrı değerlendirilir. KVKK kapsamında veri ihlali bildirimi yapılıp yapılmadığı da bu değerlendirmenin parçasıdır.
Buradaki bilgiler genel bilgilendirme amacıyla verilmiştir. Olayın türü ve platformun konumu izlenecek yolu değiştirebileceğinden, somut olayda hukuki destek alınması önerilir.