Veri ihlallerinde kaybedilen ilk şey çoğu zaman veri değil, delildir; kayıt alınmadan kapatılan bir sayfa ya da silinen bir günlük, tazminat talebinin dayanağını ortadan kaldırır. TCK 243-245, 5651 sayılı Kanun ve KVKK ekseninde bu rehber, veri ihlali sonrası takvimi ve delil sabitlemeyi konu alır.
İlk Gün Yapılacaklar
İhlalin fark edildiği an, hem teknik hem hukuki takvimin başladığı andır. Öncelik sistemi kapatmak değil, durumu bozmadan kaydetmektir: erişim kayıtları, sistem günlükleri, bildirim iletileri ve varsa tehdit mesajları olduğu gibi saklanmalıdır. Şifre değişikliği gibi zorunlu adımlar atılırken bunların da tarihi not edilmelidir; sonradan kimin ne zaman ne yaptığı sorusu mutlaka sorulur.
Dijital Delili Bozmadan Sabitlemek
- Yalnızca ekran görüntüsü değil, mümkün olduğunca tam sayfa kaydı ve bağlantı adresi alın
- Kayıtların alındığı cihaz, tarih ve saat bilgisini ayrı bir tutanağa yazın
- İçerik yayından kalkabilecekse noter ya da mahkeme aracılığıyla tespit isteyin
- Günlük kayıtlarını saklama süresi dolmadan hizmet sağlayıcıdan talep edin
- Orijinal cihazı mümkünse üzerinde işlem yapmadan koruyun
Üç Yolu Aynı Anda Yürütmek
Veri ihlali tek bir dosyada çözülmez; kural olarak üç ayrı yol vardır: cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusu, veri sorumlusuna başvuru ve ardından Kişisel Verileri Koruma Kuruluna şikâyet, son olarak maddi ve manevi tazminat davası. Bu yolların süreleri birbirinden bağımsız işler. Özellikle veri sorumlusuna yapılan başvuru, Kurula şikâyet yolunun ön koşuludur; bu adım atlanırsa şikâyet usulden değerlendirilir.
Tazminat Talebini Ölçülebilir Kurmak
Tazminat talebinde zararın somutlaştırılması belirleyicidir. Hesap ele geçirilmişse yapılan yetkisiz işlemler, itibar zedelenmesi varsa yayının görünürlüğü ve süresi, ticari veri sızmışsa kaybedilen iş ilişkisi belgelenmelidir. İçeriğin kaldırılması ve erişimin engellenmesi talepleri ise tazminattan bağımsız ve çok daha hızlı işleyen bir yoldur; ikisi paralel yürütüldüğünde zarar büyümeden sınırlanabilir.
Her ihlalin teknik yapısı farklıdır ve delilin elde edilme biçimi hukuka uygunluk tartışması doğurabilir. Kayıtları sabitledikten sonra vakit kaybetmeden hukuki değerlendirme alınması önerilir.