Yapay zekâ ile üretilmiş sahte görüntü ve ses kayıtlarında zarar, içeriğin yayılma hızıyla doğru orantılı büyür. Bu nedenle deepfake dosyalarında hukuki stratejinin ilk adımı talep değil, delilin sabitlenmesidir. TCK 243-245 kapsamındaki bilişim düzenlemeleri, 5651 sayılı Kanunun erişim engeli mekanizması ve KVKK hükümleri birbirinden bağımsız takvimlerde işler.
İçerik Silinmeden Önce Delili Sabitleyin
Deepfake içeriklerin en belirgin özelliği kısa sürede kaldırılması ya da adres değiştirmesidir. Bu nedenle şikâyet ya da dava öncesinde içeriğin bulunduğu adres, yayın tarihi, hesap bilgileri ve etkileşim verileri kayıt altına alınmalıdır. Noter aracılığıyla tespit ya da mahkemeden delil tespiti talebi, sonradan içerik kaldırıldığında iddiayı ayakta tutan tek dayanak olabilir. Ekran görüntüsü tek başına zayıf kalabileceğinden, kaynak adresi ve tarih bilgisini içeren tam sayfa kayıtları tercih edilmelidir.
Erişimin Engellenmesi Kendi Takviminde İşler
5651 sayılı Kanun, özel hayatın gizliliğini ve kişilik haklarını ihlal eden içerikler bakımından hızlı işleyen bir başvuru yolu öngörür. Bu yol, tazminat davasından bağımsızdır ve zararın büyümesini durdurmayı hedefler. Başvurunun kabulü içeriğin hukuka aykırılığının kesin tespiti anlamına gelmez; bu nedenle erişim engeli kararı alındıktan sonra ceza ve tazminat hatlarının ayrıca yürütülmesi gerekir.
Ceza Hattı ile Tazminat Hattını Ayırın
Sahte içeriğin niteliğine göre kişilik haklarına saldırı, özel hayatın gizliliğinin ihlali ya da müstehcenlik gibi farklı suç tipleri gündeme gelebilir. İçerik bir bilişim sistemine hukuka aykırı erişimle elde edilen görüntülerden üretilmişse TCK 243-245 kapsamındaki hükümler de değerlendirilir. Ceza soruşturmasının sonucu beklenirken tazminat talebine ilişkin sürenin işlemeye devam ettiği gözden kaçırılmamalıdır; ceza dosyasındaki tespitler tazminat davasında delil olarak kullanılabilir ancak sürenin durmasını sağlamaz.
KVKK Boyutunu Atlamayın
- Görüntü ve ses verisi kişisel veri niteliğindedir; işleme hukuka aykırıysa ayrı bir sorumluluk doğar
- Platforma yapılan kaldırma talebinin tarihli olarak belgelenmesi
- İçeriği üreten ya da yayan veri sorumlusuna başvuru şartının işletilmesi
- Cevap verilmemesi hâlinde Kurula şikâyet süresinin takip edilmesi
- Arama sonuçlarından çıkarılma talebinin ayrıca değerlendirilmesi
İzlenecek Sıra
- İçerik tespit edilir ve tarihli biçimde kayıt altına alınır.
- Erişim engeli başvurusu yapılarak yayılma durdurulmaya çalışılır.
- Ceza şikâyeti ile birlikte platformdan kayıt talebi istenir.
- Zararın kapsamı belgelenir; itibar kaybına ilişkin somut veriler toplanır.
- Tazminat davası için süre takvimi ayrı bir başlık altında izlenir.
Bu metin bilgilendirme amaçlıdır. İçeriğin niteliği, yayın platformu ve failin tespit edilebilirliği izlenecek yolu değiştirebilir; hızlı hareket edilmesi gereken dosyalarda profesyonel destek alınması önem taşır.