Kişisel verilerin sızdırılması ya da özel içeriğin izinsiz yayılması hâlinde zarar, saatlerle ölçülen bir hızla büyür. TCK 243-245, 5651 sayılı Kanun ve KVKK ekseninde birden çok başvuru yolu bulunsa da bunlar aynı hızda ilerlemez. Bu rehber, hangi adımın önce atılması gerektiğine ve gecikmenin doğurduğu hak kaybına odaklanır.
İçeriği kaldırmak ile faili bulmak farklı hatlardır
Uygulamada en sık yapılan hata, ceza şikâyetinin sonucunu bekleyerek kaldırma başvurusunun ertelenmesidir. Soruşturma aylar sürebilirken, içerik bu süre boyunca yayılmaya devam eder. Doğru yaklaşım, iki hattı eşzamanlı yürütmektir: bir yandan erişimin engellenmesi ve içeriğin kaldırılmasına yönelik başvuru, diğer yandan failin tespitine yönelik ceza süreci.
Delil kaybı: ekran görüntüsü tek başına yetmez
Kaldırma başarılı olduğunda içerik ortadan kalkar; bununla birlikte ileride açılacak tazminat davasının delili de kaybolabilir. Bu nedenle kaldırma başvurusundan önce delil güvenceye alınmalıdır:
- İçeriğin tam adresi (bağlantı) ayrı ayrı listelenmelidir.
- Ekran görüntüsü yerine, tarih ve saat bilgisini içeren kayıt yöntemi tercih edilmelidir.
- Yayının erişilebilir olduğu dönemi gösteren tanık veya üçüncü kişi bildirimleri not edilmelidir.
- Ağır durumlarda mahkemeden delil tespiti talep edilmesi değerlendirilmelidir.
Veri ihlalinde bildirim yükümlülüğü
İhlalden etkilenen taraf kadar, veriyi işleyen kuruluşun da yükümlülükleri vardır. İhlalin öğrenilmesinden itibaren ilgili kuruma ve etkilenen kişilere bildirim yapılması gerekir. Kuruluş tarafında hazırlık şu adımlarla yürür:
- İhlalin kapsamı, etkilenen kayıt sayısı ve veri kategorileri belirlenir.
- Sistem günlükleri değiştirilmeden, zaman damgalı biçimde saklanır.
- Bildirim metni, alınan teknik ve idari tedbirleri somut olarak içerir.
- Etkilenen kişilere yapılacak duyurunun kanalı ve tarihi kayda geçirilir.
Gecikmeli veya eksik bildirim, ihlalin kendisinden bağımsız bir yaptırım sebebi hâline gelebilir.
Ceza şikâyeti ile idari yolun birlikte yürütülmesi
Bilişim sistemine hukuka aykırı erişim, verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme fiilleri TCK'da ayrı ayrı düzenlenmiştir. Şikâyet dilekçesinde fiilin nasıl gerçekleştiği teknik ayrıntısıyla anlatılmalı; log kayıtlarının ilgili servis sağlayıcıdan istenmesi ayrıca talep edilmelidir. Bu kayıtlar belirli süre saklandığından, talebin gecikmesi delilin tamamen kaybolmasına yol açabilir.
Kaldırma kararı uygulanmazsa
Verilen bir kaldırma kararına rağmen içerik başka adreslerde yeniden yayımlanabilir. Bu durumda her yeni adres için başvurunun yenilenmesi gerekir; ilk karar kendiliğinden sonraki yayınları kapsamaz. Bu nedenle içeriğin dolaşımı belirli aralıklarla taranmalı ve yeni bağlantılar aynı dosyada biriktirilmelidir.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; ihlalin türü, verinin niteliği ve platformun konumu izlenecek yolu değiştirir. Olayı fark ettiğiniz anda delilleri koruyup vakit kaybetmeden hukuki destek almanız önemlidir.