Sosyal medya veya e-posta hesabının ele geçirilmesi, tek bir başvuruyla çözülen bir olay değildir. Aynı olaydan üç ayrı hukuki süreç doğar: içeriğin yayından kaldırılması, faile ilişkin ceza soruşturması ve kişisel verilerin işlenmesine dair sorumluluk. Bunların muhatapları farklıdır ve birinin yapılmış olması diğerinin yerine geçmez. Aşağıda TCK 243-245, 5651 ve KVKK ekseninde bu üç hattın nasıl paralel yürütüleceği ele alınıyor.
İlk Saatler: Delilin Kaybolmadan Sabitlenmesi
Ele geçirilen hesaplarda içerik hızla silinir, mesajlar geri çekilir ve giriş kayıtları zamanla erişilemez hâle gelir. Bu nedenle ilk yapılacak iş delilin sabitlenmesidir. Yalnızca ekran görüntüsü çoğu zaman yeterli sayılmaz; içeriğin tam adresi, tarih ve saat bilgisi, platformdan gelen oturum açma bildirimleri, şifre değişikliği e-postaları ve e-posta başlık bilgileri birlikte saklanmalıdır. Tespitin noter aracılığıyla ya da bilirkişi eliyle yapılması, sonraki aşamalarda içeriğin varlığını tartışmadan çıkarır.
İçeriğin Kaldırılması: 5651 Kapsamındaki Yol
Kişilik hakkının ihlal edildiğini ileri süren kişi, 5651 uyarınca içerik sağlayıcıya veya buna ulaşamıyorsa yer sağlayıcıya başvurarak içeriğin yayından çıkarılmasını isteyebilir; ayrıca doğrudan sulh ceza hâkimliğine başvurma imkânı da vardır. Hâkimlik bu talepler bakımından kısa sürede karar verir ve verilen karara karşı itiraz yolu açıktır. Talep dilekçesinde her bir içeriğin adresi tek tek gösterilmelidir; genel ifadelerle yapılan başvurular uygulanabilir bir karar üretmez.
Suç Duyurusu Nereye Yapılır
Hesabın izinsiz ele geçirilmesi, sistemdeki verilerin değiştirilmesi veya silinmesi TCK'nın bilişim alanındaki suçlara ilişkin hükümleri kapsamında değerlendirilir. Bu yönüyle yapılacak başvurunun muhatabı Cumhuriyet başsavcılığıdır. Uygulamada sık görülen hata, sulh ceza hâkimliğine yapılan içerik kaldırma başvurusunun aynı zamanda suç duyurusu yerine geçtiğinin sanılmasıdır. İki başvuru ayrı ayrı yapılmalı; şikâyete bağlı suçlar bakımından şikâyet süresi de gözden kaçırılmamalıdır.
KVKK Ayağı: Veri Sorumlusunun Sorumluluğu
Olay bir platformun veya hizmet sağlayıcının güvenlik tedbirlerindeki eksiklikten kaynaklanıyorsa, KVKK kapsamındaki ilgili kişi hakları devreye girer. Bu yolda önce veri sorumlusuna yazılı başvuru yapılır; başvurunun cevaplanmaması ya da cevabın yetersiz bulunması hâlinde Kurula şikâyet gündeme gelir. Doğrudan Kurula yapılan şikâyet, veri sorumlusuna başvuru basamağı tamamlanmadığı için işleme alınmayabilir. Başvurunun tarihi ve gönderim biçimi mutlaka belgelenmelidir.
Maddi Kayıp Varsa Paralel Yürütülecek Adımlar
- Banka ve ödeme kuruluşlarına ivedi bildirim ve işlem itirazı kaydı
- Hesaba bağlı diğer servislerde oturumların sonlandırılması ve doğrulama yöntemlerinin değiştirilmesi
- Adınıza açılan sahte hesap veya paylaşımların ayrıca listelenmesi
- Zarar kalemlerinin tarih sıralı bir tabloda toplanması
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; olayın teknik ayrıntısı izlenecek yolu değiştirebilir. Delillerin kısa sürede kaybolduğu bu tür dosyalarda, ilk günlerde bir hukukçuyla iletişime geçilmesi önem taşır.