Oltalama yöntemiyle işlenen bilişim suçlarında dosyanın gücü, mağdurun anlattıklarından değil elektronik izlerin ne kadar sağlam korunduğundan gelir. TCK 243-245 kapsamındaki eylemlerin soruşturulmasında dijital delil, kolayca değişebilen ve kısa sürede kaybolabilen bir yapıya sahiptir; bu nedenle ilk saatlerde yapılan işlemler tüm dosyayı belirler.
İlk 24 Saatte Korunması Gereken İzler
- Sahte siteye yönlendiren e-posta veya mesajın silinmeden, başlık bilgileriyle birlikte saklanması
- Bağlantı adresinin tam hâliyle kaydedilmesi; yalnızca görüntüsünün değil metninin de alınması
- Banka veya ödeme kuruluşundan işlem saatlerini gösteren dökümün talep edilmesi
- Cihazın kapatılıp yeniden kurulmaması; mümkünse kullanımdan çekilmesi
- Hesap ele geçirilmişse hizmet sağlayıcıdan oturum ve giriş kayıtlarının istenmesi
Delil Zinciri Neden Kopar?
Uygulamada en yaygın kopma noktası, mağdurun kendi imkânlarıyla delil üretmeye çalışmasıdır. Ekran görüntüsü tek başına değerli olsa da, kaynağı ve alınma anı gösterilemediğinde ispat gücü zayıflar. Aynı şekilde cihazın onarıma verilmesi, uygulamanın silinip yeniden yüklenmesi veya yazışmaların başka bir cihaza aktarılması sırasında üstveri kaybolabilir. Adli bilişim incelemesinin cihaz üzerinde değil, alınan imaj üzerinde yapılması bu nedenle önemlidir.
Log Kayıtları ve 5651 Boyutu
Erişim ve yer sağlayıcıların tuttuğu trafik kayıtları, saldırının kaynağına ulaşmada belirleyici olabilir. Ancak bu kayıtlar sınırlı süreyle saklandığından, şikâyetin gecikmesi çoğu zaman failin belirlenememesi anlamına gelir. Şikâyet dilekçesinde hangi kurumdan hangi dönem kaydının istendiğinin açıkça belirtilmesi, soruşturmanın hızını doğrudan etkiler. Kişisel verilerin ele geçirilmesi söz konusuysa KVKK kapsamındaki bildirim ve başvuru süreci de ayrıca yürütülmelidir.
Usule Aykırı Delil Elde Etme Tuzağı
- Karşı tarafın hesabına izinsiz erişerek delil toplamak, mağduru şüpheli konumuna getirebilir.
- Üçüncü kişilere ait yazışmaların rızasız paylaşılması ayrı bir hukuka aykırılık doğurur.
- Kayıtların hukuka uygun yolla elde edildiğinin dosyada gösterilmesi gerekir.
- Şüpheliye ulaşmak için yapılan özel araştırmalar, hakaret ve iftira riskini beraberinde getirir.
Bu rehber genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve somut olaydaki teknik ayrıntılar sonucu değiştirebilir. Para transferi gerçekleşmiş bir oltalama olayında zaman en kıymetli unsurdur; gecikmeden hem şikâyet hem de banka nezdindeki adımlar için hukuki destek alınması önerilir.