Kişisel verilerin izinsiz yayımlandığı ya da sızdırıldığı olaylarda zaman, delilin kendisinden daha hızlı tükenir. Ekran görüntüsü alınmadan silinen bir gönderi, kaydı tutulmayan bir bağlantı adresi ve saklama süresi dolan bir trafik kaydı, haklı bir talebi ispatsız bırakır. Bu rehber, veri ihlali kaynaklı içerik kaldırma taleplerinde dijital delilin nasıl sabitleneceğine ve hangi başvuru yolunun hangi sonucu doğurduğuna odaklanır.
Dijital Delili Kaybolmadan Sabitlemek
İlk saatlerde yapılacak iş, içeriğin varlığını üçüncü kişilerce doğrulanabilir biçimde kayda geçirmektir. Yalnızca ekran görüntüsü çoğu zaman yetersiz kalır; görüntünün yanında tam bağlantı adresi, erişim tarihi ve saati, içeriğin bulunduğu hesap bilgisi ve varsa yayım tarihi birlikte kaydedilmelidir. İçeriğin yayıldığı ikincil adreslerin de listelenmesi gerekir, aksi halde asıl kaynak kaldırıldığında kopyalar ayakta kalır. Delilin elde ediliş biçimi hukuka uygun olmalıdır; başkasının hesabına izinsiz erişerek toplanan bir kayıt, hem ispat değerini yitirir hem de ayrı bir sorumluluk doğurur.
İçerik Kaldırma Talebinde Hangi Kayıtlar İşe Yarar
- İçeriğin tam adresi ve içeriği tanımlayan görsel kayıt
- İhlale konu verinin gerçekten başvurana ait olduğunu gösteren belgeler
- Yer sağlayıcı veya içerik sağlayıcıya yapılan ilk bildirimin kaydı ve varsa yanıtı
- Zarar iddiası varsa, içeriğin yayılma ölçüsünü gösteren erişim verileri veya üçüncü kişi bildirimleri
5651 ve KVKK Yollarının Ayrıştırılması
İnternet ortamındaki yayınlara ilişkin 5651 sayılı Kanun kapsamındaki erişimin engellenmesi ve içerikten çıkarma yolu ile 6698 sayılı Kanun kapsamında veri sorumlusuna yapılan başvuru ve ardından Kurula şikâyet yolu, farklı amaçlara hizmet eder. Birincisi yayının erişilebilirliğini hedeflerken, ikincisi verinin işlenmesindeki hukuka aykırılığı ve silinmesini konu alır. Aynı olayda her iki yol da gündeme gelebilir; ancak talepler karıştırıldığında merci kendini yetkisiz sayabilir. Verinin ele geçirilmesi veya sistemlere izinsiz girilmesi söz konusuysa TCK'nın bilişim suçlarına ilişkin hükümleri kapsamında ceza soruşturması ayrıca yürütülür ve bu süreçteki tespitler diğer başvuruları da besler.
Usule Aykırı İşlemin İki Yüzü
Bu dosyalarda usul hatası iki yönden zarar verir. Bir yandan veri sorumlusuna önce başvurulmadan doğrudan şikâyete gidilmesi gibi sıra atlamaları başvurunun incelenmeden dönmesine yol açar. Diğer yandan, hukuka aykırı yöntemle toplanan kayıtların dosyaya konulması, karşı tarafa savunma imkânı sunar ve asıl iddiayı gölgeler. Bildirim ve yanıt tarihlerinin tek bir tabloda tutulması, hangi sürenin ne zaman işlemeye başladığını görünür kılar.
Bu açıklamalar genel bilgi düzeyindedir. İçeriğin niteliği, yayıncının kimliği ve sunucunun bulunduğu yer izlenecek yolu değiştirebileceğinden, somut olayda profesyonel destek alınması yerinde olacaktır.