Deepfake içeriklerde en büyük risk, mağdurun ilk refleksiyle içeriğin kaldırılmasını sağlayıp elinde hiçbir kayıt bırakmamasıdır. İçerik yayından kalktığında görüntü ortadan kalkar; ancak fail hakkında yürütülecek soruşturma için gereken veriler de birlikte kaybolur. TCK'nın bilişim suçlarına ilişkin 243-245 arasındaki hükümleri, 5651 sayılı Kanun ve KVKK ekseninde ilerleyen bu süreçte sıralama önem taşır.
Önce sabitleme, sonra kaldırma
Kaldırma talebinden önce yapılması gereken, içeriğin ve bağlamının bozulmadan kaydedilmesidir. Sabitlenmesi gereken veriler:
- İçeriğin tam bağlantı adresi, hesap adı ve profil bağlantısı
- Yayın tarihi ve saati ile görüntüleme, paylaşım ve yorum sayıları
- Sayfanın tarih ve saat bilgisi görünen tam ekran görüntüleri
- Videonun kendisi ve mümkünse özet değeri hesaplanmış bir kopyası
- İçeriği yeniden paylaşan ikincil hesapların listesi
Kayıtların delil değerini güçlendirmek için tespit işleminin bağımsız biçimde belgelenmesi, örneğin noter aracılığıyla tespit yaptırılması yararlı olur.
Hangi kapıya, hangi sırayla?
Uygulamada üç ayrı yol paralel işler: platformun kendi bildirim mekanizması, 5651 sayılı Kanun kapsamında içeriğin çıkarılması ve erişimin engellenmesine ilişkin başvuru, bir de suç duyurusu. Platform başvurusu en hızlı sonucu verebilir ancak hukuki sonuç doğurmaz; buna karşılık yargısal yol, içerik kaldırıldıktan sonra da faile ulaşma imkânı sağlar. Bu nedenle platform başvurusu yapılırken aynı gün suç duyurusunun da hazırlanması önerilir.
Kişisel veri boyutunu ayrı kalem olarak kurun
Deepfake içerikte yüz ve ses verisi işlendiğinden, olay yalnızca bir suç değil aynı zamanda KVKK kapsamında bir veri işleme faaliyetidir. Veri sorumlusuna yapılacak başvuru ve ardından kuruma şikâyet yolu, kaldırma talebinden bağımsız bir hat oluşturur. Bu hatta başvurunun tarihi ve yanıt süresi ayrıca kayıt altına alınmalıdır.
Usul kusurunun bedeli: yanlış talep, geciken karar
Talep dilekçelerinde en sık görülen eksiklik, bağlantı adreslerinin tek tek gösterilmemesi ve hangi içeriğin hangi gerekçeyle kaldırılmasının istendiğinin ayrıştırılmamasıdır. Genel ifadelerle yapılan başvurular ya reddedilir ya da yalnızca bir bağlantı için sonuç doğurur. İçerik onlarca adreste yayıldıysa liste ek olarak sunulmalı ve sonradan tespit edilenler için ek talep hakkı saklı tutulmalıdır.
İçerik yeniden yayılırsa
Kaldırma kararı alındıktan sonra aynı içeriğin farklı hesaplarda yeniden ortaya çıkması sık görülür. Bu ihtimale karşı düzenli arama yapılması, yeni adreslerin aynı dosya numarasıyla bildirilmesi ve tekrar eden yayınların failin kastını gösteren bir bütün olarak sunulması etkili olur.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. İnternet kaynaklı uyuşmazlıklarda içerik hızla değiştiğinden, delilleri kaydettikten sonra gecikmeden hukuki destek almanız süreci belirgin biçimde kolaylaştırır.