İnternette yayımlanan bir içerik kişilik hakkını ihlal ettiğinde ya da suç oluşturduğunda başvurulacak yol 5651 sayılı Kanunda düzenlenmiştir. İçeriğin suç boyutu TCK kapsamında değerlendirilirken, kişisel veri içeren yayınlarda KVKK rejimi de devreye girer. Bu rehber, talebin nasıl delillendirileceğini ve verilen karara karşı itiraz adımlarını, delil zincirinin korunması önceliğiyle anlatır.
Hangi Hukuki Sebebe Dayanılacağının Belirlenmesi
İlk ayrım, içeriğin kişilik hakkını ihlal etmesi ile katalog niteliğindeki bir suça konu olması arasındadır. Özel hayatın gizliliğini ihlal eden yayınlar için ayrı bir usul öngörülmüştür. Sebebin yanlış seçilmesi, talebin esasına girilmeden reddedilmesine yol açabilir. İçeriğin barındırıldığı yer, içerik sağlayıcının kimliği ve yayının erişilebilirlik durumu da bu belirlemede rol oynar.
Talebi Adres Düzeyinde Delillendirmek
Talep ne kadar genel yazılırsa, karar da o kadar uygulanamaz hale gelir. Bu nedenle ihlalin bulunduğu içerik tek tek gösterilmelidir.
- İhlalin bulunduğu tam adresin eksiksiz biçimde belirtilmesi
- İçeriğin görüntüsünün tarih bilgisi taşıyacak şekilde kaydedilmesi
- Yayının hangi ifadesinin hangi hakkı ihlal ettiğinin satır satır açıklanması
- Aynı içeriğin kopyalandığı diğer adreslerin listelenmesi
Karar Sonrası Uygulama ve Takip
- Kararın ilgili birime iletilip iletilmediği takip edilir.
- İçeriğin fiilen kaldırılıp kaldırılmadığı belirli aralıklarla kontrol edilir.
- Yeniden yayımlanan kopyalar için ek talep hazırlanır.
- Kişilik hakkı ihlali sürüyorsa tazminat yolunun ayrıca işletilmesi değerlendirilir.
İtiraz Yolu ve Kısa Süre
Erişimin engellenmesi talebi hakkında verilen karara karşı, ceza muhakemesi usulündeki itiraz yolu işletilir ve süre tebliğ veya öğrenmeden itibaren işlemeye başlar. Talebi reddedilen başvurucu kadar, hakkında karar verilen içerik sağlayıcı da bu yola başvurabilir. İtiraz dilekçesinde ölçülülük tartışması, yani tüm siteye yönelik bir tedbirin gerekli olup olmadığı, çoğu dosyada belirleyici hale gelir.
Usule Aykırı İşlem ve Delilin Kaybolması
Bu dosyalardaki en somut risk, içeriğin karar verilmeden önce silinmesi ve ihlalin ispatlanamaz hale gelmesidir. Bu nedenle şikâyet öncesinde içeriğin usulüne uygun biçimde tespit ettirilmesi önemlidir. Diğer sık hatalar; talebin yanlış mercie yöneltilmesi, adres bilgisinin eksik yazılması, itiraz süresinin kaçırılması ve aynı içerik için birbiriyle çelişen taleplerin farklı dosyalarda ileri sürülmesidir.
Buradaki açıklamalar genel bilgi sunar. İçeriğin niteliği, yayının bulunduğu platform ve ihlalin kapsamı izlenecek usulü değiştirir; başvurudan önce dosyaya özgü bir hukuki değerlendirme yaptırmanız yerinde olacaktır.