Yapay zekâ ile üretilen sahte görüntü ve ses kayıtları, hızla yayıldığı için mağdurun ilk saatlerde yapacağı işlem sonraki tüm süreci belirler. Burada iki hedef aynı anda yürür: içeriğin yayılmasını durdurmak ve tazminat talebi için delili kalıcı hâle getirmek.
Önce Delili Sabitleyin, Sonra Kaldırın
İçerik kaldırıldığında ekran görüntüsü dışında hiçbir iz kalmayabilir. Bu nedenle kaldırma talebinden önce şunlar yapılmalıdır:
- İçeriğin tam adresi, yayın tarihi ve hesap bilgileri kayıt altına alınır.
- Sayfanın tamamı tarih damgalı biçimde saklanır; mümkünse noter aracılığıyla tespit yaptırılır.
- Video veya ses dosyasının kendisi indirilerek özet değeriyle birlikte muhafaza edilir.
- Yayılma zinciri, paylaşan hesaplar ve etkileşim sayıları ayrı bir tabloda tutulur.
Paralel Yürüyen Üç Hat
- Erişimin engellenmesi: 5651 sayılı Kanun çerçevesinde kişilik hakkı ihlali nedeniyle sulh ceza hâkimliğine başvurulur; talep, içeriğin adresleri tek tek gösterilerek yapılır.
- Ceza soruşturması: içeriğin niteliğine göre TCK kapsamındaki hakaret, özel hayatın gizliliğini ihlal, verilerin hukuka aykırı yayılması ve müstehcenlik başlıkları ayrı ayrı değerlendirilir.
- Tazminat: kişilik haklarına saldırı nedeniyle manevi tazminat ile ispatlanabilen maddi zarar kalemleri için hukuk davası açılır.
Failin Belirlenememesi Süreci Durdurmaz
Anonim hesaplardan yapılan yayınlarda kimlik tespiti zaman alır. Bu durumda erişim engeli hattı bağımsız biçimde yürütülür; soruşturma dosyasından gelen trafik bilgisi sonradan tazminat dosyasına delil olarak sunulabilir. Platformun yurt dışında bulunması hâlinde temsilci yükümlülüklerine ilişkin düzenlemeler ve içerik kaldırma başvurusunun kayıt altına alınması önem kazanır.
KVKK Hattının Ayrı Değerlendirilmesi
Gerçek kişiye ait yüz ve ses verisinin işlenmesi, aynı zamanda kişisel veri boyutu taşır. Veri sorumlusuna yapılan başvuru ve ardından Kurula yapılacak şikâyet, ceza ve tazminat hatlarından bağımsız yürür. Bu hattın işletilmesi, tazminat davasında zararın ve ihlalin varlığını destekleyen ek malzeme sağlar.
Usule Aykırı İşlem Riskinin Yoğunlaştığı Yerler
Sık görülen hatalar; talepte adresin genel biçimde yazılması nedeniyle kararın uygulanamaması, kararın ilgili kuruma iletilmesinin takip edilmemesi, aynı içeriğin yeniden yayınlanması hâlinde ek başvuru yapılmaması ve tazminat davasında manevi zararın somut sonuçlarla desteklenmemesidir. İtibar kaybı iddiası, iş kaybı veya sosyal çevre etkisi gibi somut yansımalarla birlikte anlatıldığında karşılık bulur.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. İçeriğin türü, platformun konumu ve mağdurun sıfatı izlenecek yolu değiştirebileceğinden, hızlı hareket edilmesi gereken bu dosyalarda hukuki destek almakta gecikilmemelidir.