Yapay zekâ ile üretilen sahte görüntü ve seslerin yayılması, deepfake mağduru için iki ayrı aciliyet doğurur: içeriğin yayılmasını durdurmak ve failin belirlenmesi için delilleri kaybetmeden korumak. TCK 243-245, 5651 ve KVKK ekseninde bu iki hedef farklı mercilere yapılacak başvurularla yürütülür. Bu rehber, platform başvurusundan hâkimlik kararına uzanan sırayı ele alır.
İlk Saatlerde Delilin Korunması
İçerik kaldırıldığında delil de kaybolur; bu nedenle şikâyetten önce kayıt alınmalıdır. Alınması gereken asgari veriler şunlardır: içeriğin tam bağlantı adresi, hesap adı ve profil bağlantısı, yayın tarihi ve saati, ekran görüntüsünün tarih bilgisiyle birlikte alınmış hâli ve mümkünse içeriğin indirilmiş kopyası. Yayılımın boyutunu göstermek için paylaşan hesapların listesi ve etkileşim sayıları da not edilir. Bu kayıtların noter veya elektronik tespit yoluyla belgelenmesi, sonraki aşamada içerik silinse bile ispatı ayakta tutar.
Platforma Başvuru
Platformların kendi bildirim mekanizmaları, kimliğe izinsiz benzetme ve rıza dışı görüntü kategorilerini kapsar. Başvuruda içeriğin neden sahte olduğu teknik değil olgusal biçimde anlatılmalı, mağdurun kimliğini doğrulayan belge eklenmelidir. Platform yanıtı olumsuz olsa dahi başvuru kaydı saklanmalıdır; bu kayıt, sonraki hukuki aşamalarda içeriğin bildirildiği tarihi kanıtlar.
Hukuki Yollar ve Merciler
- Kişilik hakkı ihlali nedeniyle 5651 kapsamında sulh ceza hâkimliğine içeriğin çıkarılması ve erişimin engellenmesi talebi
- Suç duyurusu: içeriğin niteliğine göre hakaret, şantaj, özel hayatın gizliliğini ihlal veya bilişim sistemlerine ilişkin hükümler gündeme gelebilir
- KVKK kapsamında kişisel veri niteliğindeki görüntü ve ses için veri sorumlusuna başvuru
- Maddi ve manevi zarar doğmuşsa tazminat talebi
Ret Kararı Sonrası
Talep reddedilirse karara karşı itiraz yolu açıktır; ancak itiraz dilekçesinde yalnızca mağduriyet tekrarlanmamalı, ilk talepte eksik kalan somut bağlantı ve tespit belgeleri tamamlanmalıdır. Yeni yayınlanan kopyalar için ise ayrı başvuru gerekir; bu nedenle içerik takibi başvuru sonrasında da sürdürülmelidir.
Bu alanda hız, hukuki argümandan daha belirleyici olabilir: içerik ne kadar erken raporlanırsa yayılım o kadar sınırlı kalır. Başvurulacak merci ve talebin kapsamı olayın niteliğine göre değiştiğinden, süreci hukuki destekle yürütmek isabetli olacaktır.