Bir veri ihlali yaşandığında mağdurun karşısında tek değil, birbirinden bağımsız üç yol vardır. TCK'nın bilişim sistemlerine ilişkin hükümleri, 5651 sayılı Kanun ve KVKK farklı mercileri, farklı usulleri ve farklı ispat standartlarını devreye sokar. Delil zinciri bu yolların hangisinin seçileceğine göre kurulmazsa, teknik olarak sağlam bir kayıt bile hukuken değersiz kalabilir.
Üç Ayrı Yol, Üç Ayrı Mercii
Verilerin hukuka aykırı olarak ele geçirilmesi, yayılması veya sisteme girilmesi bir suç isnadıysa dosya Cumhuriyet başsavcılığında soruşturulur. İçeriğin internetten kaldırılması ya da erişimin engellenmesi isteniyorsa sulh ceza hâkimliği devrededir. Veri sorumlusunun yükümlülüklerini ihlali söz konusuysa idari yol Kişisel Verileri Koruma Kurulu’na açılır. Maddi ve manevi zararın tazmini ise hukuk mahkemesinde ayrıca istenir. Bu yollar birbirinin alternatifi değildir; ancak her birinde delilin sunuluş biçimi değişir.
Yer Yönünden Yetki Nasıl Belirlenir
Ceza soruşturmasında yetki kural olarak suçun işlendiği yere bağlıdır. Bilişim suçlarında eylemin gerçekleştiği yer, sunucunun bulunduğu yer ve sonucun doğduğu yer farklı olabildiğinden, şikâyet dilekçesinde bağlantı noktalarının açıkça gösterilmesi gerekir. Erişim engelleme taleplerinde ise başvuru, kural olarak ilgilinin yerleşim yerindeki sulh ceza hâkimliğine yapılabilir. Yanlış hâkimliğe yapılan başvuru, içerik yayılmaya devam ederken zaman kaybettirir.
Delil Zinciri Nerede Kopar
- Ekran görüntüsünün tarih, saat ve URL bilgisi görünmeden alınması
- Cihazın imajı alınmadan üzerinde inceleme yapılması ve özgün hâlin bozulması
- Kayıtların özet (hash) değeri hesaplanmadan dosyaya sunulması
- Log kayıtlarının saklama süresi dolmadan ilgili kuruluştan talep edilmemesi
- Karşı tarafın rızası olmayan ses veya görüntü kaydının tek delil olarak sunulması
Başvuruyu Teknik Olarak Kurmak
- İhlalin fark edildiği an, bildirim yapıldığı an ve içeriğin yayıldığı an ayrı ayrı yazılır.
- Kayıtlar değiştirilmeden yedeklenir; inceleme kopya üzerinde yapılır.
- İlgili platform, hosting ve erişim sağlayıcıdan trafik kayıtlarının istenmesi talep edilir.
- Bilgisayar ve dijital materyallerde arama ile kopyalama yapılması gerekiyorsa hâkim kararı gerekliliği dilekçede belirtilir.
- Veri sorumlusunun ihlal bildirimini yapıp yapmadığı Kurul yolu bakımından ayrıca not edilir.
Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır. Olayın türü, verinin niteliği ve tarafların sıfatı seçilecek yolu ve delil standardını değiştirebilir; kayıtlar bozulmadan hareket edebilmek için erken aşamada hukuki ve teknik destek alınması yerinde olur.