Sahte bir bankacılık sayfası, klonlanmış bir kurum sitesi ya da kimlik bilgisi toplayan bir bağlantı ile karşılaşan kişinin önünde birbirinden bağımsız iki hat vardır: içeriğin bir an önce erişime kapatılması ve fiilin cezai yönden soruşturulması. Bu iki hattın mercileri ve süreleri farklıdır; birini beklerken diğerinin kaçırılması sık görülen bir hatadır.
İçeriğin Kaldırılması: Hangi Kapı
5651 sayılı Kanun, kişilik haklarını ihlal eden veya özel hayatın gizliliğini zedeleyen içerikler için erişimin engellenmesi ve içeriğin çıkarılması yollarını düzenler. Talep, doğrudan içerik veya yer sağlayıcıya iletilebileceği gibi sulh ceza hâkimliğinden de istenebilir. Hâkimlik kararları hızlı sonuç verir; buna karşılık talebin hangi URL adreslerini kapsadığı açık gösterilmezse karar uygulanamaz hâle gelir. Bu nedenle her sahte sayfanın tam adresi, ekran görüntüsü ve erişim tarihi ayrı ayrı belgelenmelidir.
Cezai Boyut ve Suçun Nitelendirilmesi
Kimlik ve kart bilgisi toplamaya yönelik fiiller, olayın gelişimine göre TCK 243-245 aralığındaki bilişim sistemine hukuka aykırı erişim, sistemi engelleme veya banka ve kredi kartlarının kötüye kullanılması hükümleri ile dolandırıcılığa ilişkin hükümler çerçevesinde değerlendirilir. Nitelendirmenin doğru yapılması yalnızca ceza miktarını değil, soruşturmada başvurulacak tedbirleri de etkiler. Şikayet dilekçesinde fiilin nasıl geliştiği kronolojik biçimde anlatılmalı, hukuki nitelendirme savcılığa bırakılmalıdır.
Yetki Sorununun Bilişim Suçlarına Özgü Hâli
Sahte sayfanın sunucusu yurt dışında, fail belirsiz, mağdur ise başka bir ilde olabilir. Bu tabloda soruşturmanın hangi yer savcılığınca yürütüleceği tartışma yaratır. Mağdurun bulunduğu yerdeki cumhuriyet başsavcılığına yapılan şikayet, yetkisizlik hâlinde dosyanın ilgili yere gönderilmesiyle sonuçlanır; ancak bu gecikme delillerin kaybolmasına yol açabilir. Bu nedenle şikayetle eş zamanlı olarak log kayıtlarının, IP bilgilerinin ve alan adı kayıt bilgilerinin muhafazası talep edilmelidir.
Delilin Elde Edilme Biçimi
- Ekran görüntüleri tarih ve saat bilgisiyle birlikte alınmalı, mümkünse noter veya bilirkişi eliyle tespit ettirilmelidir.
- Banka hareketleri, SMS ve e-posta başlıkları ham hâliyle saklanmalıdır.
- Kişisel verinin hukuka aykırı ele geçirilmesi söz konusuysa KVKK kapsamındaki ihlal bildirimi ve şikayet yolu ayrıca değerlendirilir.
- Cihaz üzerinde inceleme gerekiyorsa cihaz kurcalanmadan yetkili birime teslim edilmelidir.
Usule Aykırı İşlemin Bedeli
Erişim engelleme talebinin belirsiz kapsamla yapılması, karara rağmen içeriğin başka adreste yayınlanmaya devam etmesine yol açar. Şikayetin süresinde ve doğru kişiye yöneltilmemesi, soruşturmanın kovuşturmaya evrilmesini engelleyebilir. Delilin hukuka aykırı yolla elde edilmesi ise en ağır sonucu doğurur: elde edilen kayıt yargılamada değerlendirme dışı bırakılır.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Siber olaylarda saatler içinde alınacak tedbirler sonucu değiştirebileceğinden, mağduriyet fark edildiğinde gecikmeden hukuki destek alınması önerilir.