Sosyal medya, e-posta veya banka hesabının izinsiz ele geçirilmesi, TCK'nın bilişim sistemine girme ve sistemi engelleme, bozma, verileri yok etme veya değiştirme suçlarını düzenleyen 243-245. maddeleri kapsamında değerlendirilir. Bu dosyalarda kaybedilen zaman doğrudan delil kaybına dönüştüğü için, başvurudaki usule aykırı işlem sonucu kalıcı biçimde etkiler.
Şikâyete Bağlı mı, Resen mi Soruşturulur
Bilişim suçlarının önemli bir bölümü şikâyete bağlı değildir; savcılık ihbar üzerine resen soruşturma başlatır. Buna karşılık banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılmasına ilişkin bazı hâllerde, fail ile mağdur arasındaki akrabalık ilişkisi nedeniyle şikâyet aranır. Ayrıca hesabın ele geçirilmesiyle birlikte kişisel verilerin hukuka aykırı biçimde ele geçirilmesi, hakaret veya tehdit gibi başka suçlar da işlenmiş olabilir; bunların bir kısmı şikâyete tabidir ve altı aylık şikâyet süresine bağlıdır. Bu nedenle dilekçede yalnızca tek bir nitelendirme yapmak yerine, olayın tüm görünümleri tarif edilmelidir.
Yetki Sorunu: Suçun İşlendiği Yer Nerededir
Ceza Muhakemesi Kanunu yetkiyi suçun işlendiği yer mahkemesine bağlar. Bilişim suçlarında fiilin gerçekleştiği fiziksel yer çoğu zaman belirsizdir. Uygulamada mağdurun sisteme eriştiği yer, sonucun meydana geldiği yer veya erişim kaydının bulunduğu yer ölçüt alınabilir. Pratik yaklaşım, suç duyurusunu bulunduğunuz yer Cumhuriyet başsavcılığına vermektir; yetkisizlik hâlinde dosya resen yetkili savcılığa gönderilir, ancak başvuru tarihi korunur ve bu tarih delil talepleri bakımından kritiktir.
Dijital Delilin Toplanması
- Hesap sağlayıcısının oturum ve IP kayıtları sınırlı süre saklandığından, savcılıktan bu kayıtların ivedilikle istenmesi talep edilmelidir.
- Ekran görüntüleri tek başına zayıftır; ekran kaydı, e-posta başlık bilgileri ve platformdan alınan bildirim mesajları birlikte sunulmalıdır.
- Cihaz üzerinde inceleme gerekiyorsa, delilin bütünlüğü için cihazın kurcalanmadan teslim edilmesi gerekir.
- 5651 sayılı Kanun kapsamında içeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesi talebi, ceza soruşturmasından bağımsız olarak sulh ceza hâkimliğine yöneltilir.
- Kişisel verileri işleyen bir kuruluşun ihmali söz konusuysa KVKK yolu ayrıca değerlendirilebilir.
Kovuşturmaya Yer Olmadığı Kararı Verilirse
Savcılık faili tespit edememesi veya delil yetersizliği gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına karar verebilir. Bu karara karşı, tebliğden itibaren on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edilebilir. İtiraz dilekçesinde yalnızca kararın hatalı olduğunu belirtmek yeterli değildir; toplanmayan somut delil, sorulmayan kurum veya alınmayan ifade tek tek gösterilmelidir. Aynı zamanda hesap üzerinden uğranılan maddi zarar için hukuk mahkemesinde tazminat yolu ayrı ve bağımsız biçimde işletilebilir.
Not
Bilişim dosyalarında ilk kırk sekiz saat, sonraki aylarda toplanamayacak kayıtların istenebildiği dönemdir. Buradaki bilgiler genel niteliktedir; olayın türü ve platformun konumu süreci değiştirebileceğinden, dilekçeyi vermeden önce hukuki destek almanız yerinde olur.