Sızdırılan verinin internette yayılması, saatler içinde geri döndürülmesi güç bir yayılma etkisi doğurur. Bu nedenle veri ihlali sonrasında yürütülecek içerik kaldırma sürecinde en kritik unsur, doğru mercie doğru talep türüyle başvurmaktır. Bu rehber 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun bilişim suçlarına ilişkin hükümleri, 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi Hakkında Kanun ve 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ekseninde adımları ele alır.
Önce delili sabitleyin, sonra kaldırın
İçerik kaldırıldığında delil de kaybolur. Bu yüzden ilk hareket, içeriğin bulunduğu adresin tam bağlantısı, yayın tarihi, görünür kullanıcı adı ve sayfanın kaynak kodu dâhil olacak biçimde kayıt altına alınmasıdır. Ekran görüntüsü tek başına zayıf kalabilir; noter tespiti veya bilirkişi eşliğinde yapılan tespit çok daha güçlüdür. Aynı içeriğin yeniden yayımlandığı kopya adresler de aynı anda listelenmelidir.
Paralel yürüyen üç kanal
- Yer sağlayıcı veya içerik sağlayıcıya doğrudan bildirim yapılarak içeriğin yayından çıkarılması istenir.
- Sonuç alınamazsa sulh ceza hakimliğinden erişimin engellenmesi ve içeriğin kaldırılması talep edilir.
- Kişisel veri boyutu için veri sorumlusuna başvurulur; ihlalin bildirim yükümlülüğü yerine getirilmemişse bu husus şikâyette ayrıca belirtilir.
- Suç oluşturan fiiller bakımından cumhuriyet başsavcılığına şikâyette bulunulur.
- Arama motoru sonuçlarında listelenmenin engellenmesi ayrı bir taleptir; kaldırma talebiyle karıştırılmamalıdır.
Talebi kapsam yönünden doğru kurmak
Talep çok dar tutulduğunda içerik başka bir adreste yayında kalır; çok geniş tutulduğunda ise ölçülülük tartışması doğar ve ret riski artar. Doğru yaklaşım, ihlale konu her adresi tek tek göstermek, hangi verinin kişisel veri niteliğinde olduğunu açıklamak ve talebin yalnızca o veriyle sınırlı olduğunu belirtmektir. Haber niteliği taşıyan yayınlarda ifade özgürlüğü dengesi ayrıca değerlendirileceğinden, talebin gerekçesi bu dengeyi karşılayacak biçimde yazılmalıdır.
Usule aykırı işlem nasıl doğuyor
Sık görülen hatalar; başvurunun yer sağlayıcı yerine yalnızca kullanıcıya yöneltilmesi, bağlantı adreslerinin dilekçede eksik veya kısaltılmış biçimde verilmesi, aynı içerik için farklı merciler önünde çelişkili taleplerin ileri sürülmesi ve kararın ilgili birimlere bildirilmemesi nedeniyle uygulanamamasıdır. Ayrıca ihlalin öğrenildiği tarihe ilişkin kaydın tutulmaması, sonraki tüm süre hesaplarını tartışmalı hâle getirir.
Kurum tarafındaki yükümlülükler
Veri ihlali yaşayan kuruluş açısından süreç, teknik müdahaleyle sınırlı değildir. İhlalin kapsamının belirlenmesi, etkilenen kişilerin bilgilendirilmesi, kayıt ve log incelemesinin bağımsız biçimde yapılması ve alınan önlemlerin belgelenmesi gerekir. Bu belgeler, sonraki idari süreçte kurumun savunmasının temelini oluşturur.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. İçeriğin niteliği ve yayının bulunduğu platform izlenecek yolu değiştirebileceğinden, ihlali fark ettiğiniz ilk saatlerde hukuki destek almanız etkili sonuç alma ihtimalini artırır.