Oltalama (phishing) yoluyla hesabından para çıkan bir kişinin karşılaştığı asıl sorun çoğu zaman failin hiç bulunamaması değil, ilk günlerde sabitlenmeyen verinin sonradan geri getirilememesidir. Bu yazı, TCK'nın bilişim alanındaki suçlara ilişkin 243-245. maddeleri ile 5651 sayılı Kanun ve KVKK'nın kesiştiği noktada, şikâyetten itiraza uzanan başvuru adımlarını ve bu adımlarda doğan usul hatası riskini ele alıyor.
İlk Günlerin Kayıt Düzeni
Phishing dosyasında delil, saldırı anıyla ödeme anı arasındaki zinciri gösterebildiği ölçüde değerlidir. Bu nedenle kayıt altına alınması gerekenler ayrı ayrı listelenmelidir:
- Sahte bağlantının geldiği SMS, e-posta veya mesajın kendisi; başlık bilgileri ve gönderen numarası dâhil
- Yönlendirilen sahte sitenin adresi ve ekran görüntüsü, mümkünse sayfa kaynağı
- Bankadan gelen işlem bildirimleri, saat ve dakika bilgisiyle
- Alıcı hesap bilgisi, referans numarası ve varsa aracı kurum kaydı
- Bankaya yapılan ilk itiraz başvurusunun tarih ve kayıt numarası
Şikâyet Dilekçesini Teknik Değil Hukuki Kurmak
Uygulamada dilekçelerin çoğu olayı teknik bir anlatı olarak sunar; oysa savcılığın ihtiyaç duyduğu şey, hangi eylemin hangi suç tipine karşılık geldiğinin gösterilmesidir. Sistemden veri elde etme, banka aracı kılınarak menfaat sağlama ve kişisel verinin hukuka aykırı kullanımı ayrı ayrı değerlendirilebilir. Dilekçede ayrıca somut araştırma talepleri yer almalıdır: alıcı hesabın açılış belgeleri, hesap hareketleri, sahte alan adının kayıt bilgileri ve trafik kayıtlarının ilgili sağlayıcıdan istenmesi gibi.
Takipsizlik Halinde İtiraz Hattı
Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar çıkarsa itiraz, kararın tebliğinden itibaren işleyen süre içinde sulh ceza hâkimliğine yapılır. İtirazda ilk dilekçeyi tekrarlamak sonuç vermez; kararın gerekçesindeki eksik araştırmayı işaret etmek gerekir. Örneğin alıcı hesap sahibinin hiç ifadesinin alınmamış olması, para trafiğinin izlenmemiş olması veya sağlayıcıdan kayıt istenmeden dosyanın kapatılmış olması itirazın omurgasını oluşturur.
Usule Aykırı İşlem Nerede Doğuyor?
Bu dosya tipinde usul sakatlığı çoğunlukla üç yerden gelir. Birincisi, delilin hukuka uygun biçimde elde edilmemesi; mağdurun kendi cihazına ait olmayan bir hesaba erişerek topladığı veri, dosyaya girse bile ispat değeri tartışmalı hale gelir. İkincisi, tebligatın takip edilmemesi nedeniyle itiraz penceresinin sessizce kapanmasıdır. Üçüncüsü, aynı olay için bankaya, kolluğa ve savcılığa birbirinden farklı içerikte anlatımlar sunulmasıdır; çelişkili beyanlar sonraki aşamada aleyhe yorumlanabilir.
Paralel Yürüyen İki Hat
Ceza şikâyeti tek başına zararı gidermez. Aynı olayda banka nezdindeki itiraz süreci, sahte içeriğe karşı 5651 kapsamındaki başvuru ve verinin işlenmesine ilişkin KVKK hattı birbirinden bağımsız ilerler. Bunları tek bir takvimde tutmak, bir hattaki gecikmenin diğerini de zayıflatmasını önler.
Buradaki açıklamalar genel nitelikte olup her dosyanın kendi teknik ve hukuki koşulları farklı sonuç doğurabilir. Kendi olayınıza ilişkin adım atmadan önce dosyanızı bir avukatla birlikte değerlendirmeniz yerinde olacaktır.