İnternette yayımlanan bir içerik hem kişilik hakkını ihlal ediyor hem de bir suçun konusunu oluşturuyorsa, önünüzde birbirine benzeyen ama tamamen ayrı iki yol vardır: içeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesi talebi ile suç duyurusu. Bu iki yolun mercii, usulü ve sonucu farklıdır; ikisi tek dilekçede birleştirildiğinde talep çoğu zaman esasa girilmeden usulden reddedilir.
Hangi Yol Neyi Çözer?
5651 sayılı Kanun kapsamındaki başvuru içeriğin yayından kaldırılmasına ya da erişimin engellenmesine yöneliktir; faile ceza verilmesini sağlamaz. TCK 243-245 arasında düzenlenen bilişim sistemine ilişkin suçlar veya hakaret, tehdit, özel hayatın gizliliğini ihlal iddiasına dayanan suç duyurusu ise soruşturma başlatır, fakat içeriği kendiliğinden yayından kaldırmaz. Zararın gerçekten giderilmesi çoğu olayda iki yolun eşzamanlı yürütülmesini gerektirir.
Usule Aykırılığın En Sık Doğduğu Noktalar
- Talebin ihlale konu adres bazında değil, tüm siteyi kapsayacak şekilde genel yazılması
- İçerik sağlayıcı veya yer sağlayıcıya yapılan ön başvurunun belgelenmemesi
- Ekran görüntülerinin tarih, saat ve tam bağlantı adresi olmadan sunulması
- Kişilik hakkı ihlali ile kanunda sayılan katalog hâller arasındaki ayrımın yapılmaması
- Şikâyete bağlı suçlarda öğrenme tarihinin dosyada hiç gösterilmemesi
Başvuru Dosyasını Kurma Sırası
- İçerik tespiti: bağlantı adresi, yayın tarihi, erişim tarihi ve içerik metni birebir kayda geçirilir.
- Yayının kim tarafından yapıldığı ve barındırıldığı ayrı ayrı belirlenir; muhatap yanlış seçilirse talep boşa düşer.
- Kişilik hakkı ihlali yönünden hâkimliğe, suç yönünden Cumhuriyet başsavcılığına ayrı dilekçe hazırlanır.
- Suç duyurusuna, içeriğin kaldırılmasına ilişkin karar örneği ek olarak konur; iki dosya birbirini besler.
Ret Kararından Sonra Ne Yapılır?
Erişim engeli talebinin reddi hâlinde karara itiraz yolu açıktır; itiraz dilekçesinde yalnızca ilk talebi tekrar etmek değil, ret gerekçesindeki eksik değerlendirmeyi hedef almak gerekir. Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararlar bakımından da itiraz mercii ve süre farklıdır. İtiraz süresi kaçırıldığında aynı içerik için ikinci kez başvuru yapılsa bile, yeni bir yayın ya da yeni bir delil gösterilemiyorsa sonuç değişmez.
Kapanış
Buradaki açıklamalar genel bilgilendirme niteliğindedir. İçeriğin türü, yayının yapıldığı platform ve tarafların sıfatı izlenecek usulü doğrudan değiştirir. Somut olayınızda başvuru yapmadan önce dosyanızı bir hukukçuyla değerlendirmeniz yerinde olur.