İnternette yayımlanan bir içerik nedeniyle hak ihlaline uğrayan kişinin önünde iki ayrı ve birbirini tamamlayan yol vardır: içeriğe erişimin engellenmesi ve doğan zararın tazmini. 5651 sayılı Kanun'un erişimin engellenmesine ilişkin düzenlemeleri, TCK 243-245 kapsamındaki bilişim suçları ve KVKK'nın kişisel verilere ilişkin koruma rejimi çoğu dosyada birlikte gündeme gelir; ancak bu yolların usulü ve delil ihtiyacı aynı değildir.
İçeriği Kaybolmadan Sabitlemek
Erişim engeli taleplerinde en kritik an, içeriğin hâlâ yayında olduğu andır. Yayın kaldırıldıktan sonra yapılan başvurularda, ihlalin varlığını göstermek belirgin biçimde zorlaşır. Bu nedenle başvuru hazırlanmadan önce içeriğin tam adresi, yayın tarihi ve görünür hâli tespit edilmelidir. Noter aracılığıyla yapılan tespit veya elektronik tespit hizmetleri, sonradan içeriğin değiştirilmesi ihtimaline karşı dosyayı korur.
Talebin Adres Düzeyinde Yazılması
- İhlal oluşturan içeriğin tam bağlantı adresi eksiksiz yazılmalıdır
- Aynı içerik farklı adreslerde yayımlandıysa her biri ayrı gösterilmelidir
- Sayfanın tamamı yerine yalnızca ihlal oluşturan kısım hedeflenmelidir
- Görsel içerik varsa hangi görselin hangi nedenle ihlal oluşturduğu belirtilmelidir
- İçeriğin erişildiği tarih ve saat kayda geçirilmelidir
Ölçülülük Neden Önemli?
Bütün bir siteye yönelik geniş talepler, ifade özgürlüğü ile kişilik hakkı arasındaki denge gözetilerek dar yorumlanır. Talep ne kadar hedefli olursa, kabul edilebilirliği o kadar artar. Bu nedenle dilekçede yalnızca ihlalin bulunduğu adres gösterilmeli ve hangi ifadenin hangi hakkı nasıl zedelediği tek tek açıklanmalıdır.
Tazminat Talebi Ayrı Bir Dosyadır
Erişimin engellenmesi kararı, uğranılan zararı karşılamaz. Maddi ve manevi tazminat için ayrıca genel hükümlere göre dava açılması gerekir ve bu davanın delil ihtiyacı farklıdır: içeriğin yayılma ölçeği, görüntülenme verileri, üçüncü kişilerin tepkileri ve ihlalin mesleki veya ticari sonuçları ayrıca gösterilmelidir. İki süreç aynı anda yürütülebilir; ancak birinin sonucu diğerinin süresini kendiliğinden durdurmaz.
Usul Kaynaklı Kayıplar
Uygulamada en çok karşılaşılan hatalar; başvurunun yanlış mercie yapılması, içerik ve yer sağlayıcıya yönelik ön bildirim adımının atlanması, kararın uygulanıp uygulanmadığının takip edilmemesi ve içerik yeniden yayımlandığında ilk karara dayanılarak yeni başvuru yapılmamasıdır. Kararın yerine getirilmediği hâllerde bunun da belgelenmesi gerekir.
Başvuru Öncesi Kontrol
- İçerik tespiti tarih ve saatiyle sabitlendi mi?
- Talep adres düzeyinde ve hedefli mi yazıldı?
- Tazminat için ayrı bir delil dosyası açıldı mı?
Yukarıdaki açıklamalar genel bilgi vermeyi amaçlar; içeriğin niteliği ve yayımlandığı platform izlenecek usulü değiştirebilir. Kendi olayınızda hangi yolun öncelikli olduğunu belirlemek için hukuki destek almanız yerinde olacaktır.