Oltalama saldırılarında para çoğu zaman dakikalar içinde birden fazla hesaba dağıtılır. Bu nedenle dosyanın kaderini belirleyen şey, mağdurun ne kadar haklı olduğu değil, delil zincirini ne kadar hızlı ve düzgün kurduğudur. TCK'nın bilişim alanındaki suçlara ilişkin 243 ilâ 245. maddeleri, 5651 sayılı Kanun kapsamındaki içerik ve erişim tedbirleri ile KVKK kaynaklı veri ihlali bildirimleri, aynı olayın farklı yüzlerini oluşturur.
İlk Saatlerin Sırası
- Hesap erişimi hâlâ mümkünse tüm oturumlar kapatılır, parolalar ve iki aşamalı doğrulama yenilenir.
- Bankaya ya da ödeme kuruluşuna işlem itirazı bildirilir; bildirim saati kayıt altına alınır.
- Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusunda bulunulur; dilekçeye işlem numaraları ve alıcı hesap bilgileri eklenir.
- Sahte site hâlâ yayındaysa, 5651 sayılı Kanun kapsamındaki içeriğin çıkarılması ve erişimin engellenmesi yolları değerlendirilir.
Delili Bozmadan Toplamak
Bilişim dosyalarında en sık yapılan hata, delilin iyi niyetle bozulmasıdır. Cihazın fabrika ayarlarına döndürülmesi, şüpheli uygulamanın silinmesi ya da yazışmaların ekran görüntüsü alındıktan sonra kaldırılması, sonradan telafi edilemez. Bunun yerine e-posta başlık bilgileri ham hâliyle saklanmalı, SMS ve uygulama bildirimleri tarih-saat görünecek biçimde kaydedilmeli, işlem dekontları kurumdan resmî yazıyla istenmelidir. Cihazın incelemeye hazır tutulması, adli bilişim raporunun değerini doğrudan etkiler.
Yanlış Merci Riski Nerede Doğar
- Yalnızca bankaya şikâyet edip savcılığa başvurmamak; kurumsal itiraz süreci ceza soruşturmasının yerini tutmaz
- Sahte siteye ilişkin talebi doğrudan yurt dışındaki barındırma şirketine yazıp resmî yolu hiç kullanmamak
- Veri sızıntısı iddiasını ceza dosyasının içinde eritip KVKK kapsamındaki başvuru yolunu işletmemek
- Zarar tazmini için açılacak hukuk davasını, ceza dosyası kesinleşene kadar hiç gündeme almamak
Şikâyet Süresi ve Suç Tipi İlişkisi
Bilişim alanındaki suçların bir kısmı resen soruşturulurken bir kısmı şikâyete bağlıdır. Şikâyete bağlı hâllerde, fiili ve failin kim olduğunu bilen kişi bakımından altı aylık şikâyet süresi işler. Fail baştan bilinmediği için bu sürenin ne zaman başladığı sıklıkla tartışılır; bu nedenle öğrenme anını gösteren belge dosyaya baştan konulmalıdır. Failin belirlenemediği dosyalarda soruşturmanın kapanması, sonradan yeni delil çıktığında yeniden değerlendirme talebini engellemez.
Paranın İzini Sürmek
Transferin geçtiği hesapların dökümü, alıcı hesabın açılış bilgileri ve varsa kripto adreslerine ilişkin kayıtlar soruşturmanın omurgasını oluşturur. Mağdur tarafın dilekçesinde bu kayıtların hangi kurumlardan istenmesi gerektiğini açıkça göstermesi, soruşturmanın hızını doğrudan etkiler. Aynı yöntemle mağdur edilen başka kişilerin bulunması hâlinde dosyaların birleştirilmesi de talep edilebilir.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; delillerin kaybolma hızı nedeniyle her olayda ayrı bir plan gerekir. Olayı fark ettiğiniz ilk gün bir hukukçuyla iletişime geçmeniz, hem delilin korunması hem de doğru mercie başvuru bakımından belirleyicidir.