Sahte bağlantı, taklit internet şubesi ya da kurum görünümlü çağrı yoluyla hesap bilgilerinin ele geçirilmesinde mağdurun kaybı iki farklı hukuk alanına yayılır. Failin cezalandırılması ile paranın geri alınması aynı dosyada çözülmez; ilki savcılık ve ceza mahkemesinin, ikincisi hukuk yargılamasının konusudur. Bu ikili yapıyı görmeden yapılan başvurular çoğu zaman zaman kaybına dönüşür.
İlk Saatlerde Yapılması Gerekenler
- Bankaya derhal bildirim yaparak işlemin iptali veya karşı bankada bloke talebini kayıt altına aldırın; talebin saat bilgisiyle kaydedilmesi sonradan kusur değerlendirmesinde önem taşır.
- Cumhuriyet başsavcılığına şikayette bulunun; bilişim sistemi aracılığıyla hukuka aykırı yarar sağlama ve nitelikli dolandırıcılık iddiaları TCK kapsamında değerlendirilir.
- Sahte siteye ait bağlantıyı, SMS ve e-posta başlıklarını, gönderen numarayı ve ekran görüntülerini kaybetmeden arşivleyin.
- Hesap hareket dökümünü ve işlem doğrulama kayıtlarını bankadan yazılı olarak isteyin.
- Sahte içeriğin yayında kalması halinde 5651 sayılı Kanun çerçevesinde erişimin engellenmesi yoluna başvurulabileceğini göz önünde bulundurun.
Bankaya Karşı Tazminat Hangi Mahkemede
Mudi ile banka arasındaki ilişki bir mevduat sözleşmesine dayanır ve gerçek kişi müşteri bakımından tüketici işlemi niteliği taşır. Bu nedenle bankaya yöneltilen iade ve tazminat talepleri kural olarak tüketici hakem heyeti veya tüketici mahkemesi güzergahında ilerler; talebin parasal değeri hangi mercie gidileceğini belirler. Talebi asliye hukuk ya da asliye ticaret mahkemesine yöneltmek, görev yönünden ret ve yeniden başvuru anlamına gelir. Buna karşılık faile karşı açılacak haksız fiil davası genel hükümlere tabidir.
Kusur Tartışmasının Ekseni
Bu tür uyuşmazlıklarda tartışma, paranın müşterinin kendi eliyle mi aktarıldığında değil, bankanın kendi sistem güvenliği ve olağandışı işlem tespiti bakımından beklenen özeni gösterip göstermediğinde düğümlenir. Alışılmadık saatte, alışılmadık tutarda ve daha önce hiç kullanılmamış bir alıcıya yapılan art arda transferlerde ek doğrulama istenip istenmediği; cihaz değişikliğinde kimlik doğrulamasının nasıl işletildiği; şüpheli işlem uyarılarının değerlendirilip değerlendirilmediği incelenir. Mağdurun kendi ihmalinin bulunduğu hallerde tazminatta indirim gündeme gelebilir.
KVKK Boyutunu Atlamayın
Kişisel verilerin hukuka aykırı ele geçirilmesi, ceza ve tazminat boyutunun yanında veri güvenliği yükümlülüğü tartışmasını da doğurur. Verinin sızdığı kurum belliyse, ilgili kişi olarak veri sorumlusuna başvuru yapılması ve alınan yanıta göre KVKK yolunun işletilmesi, ayrı bir hukuki hattır ve tazminat davasında delil değeri taşıyabilir.
Genel Uyarı
Phishing dosyalarında delil çok hızlı eskir; log kayıtlarının saklama süreleri sınırlıdır. Olayın teknik akışı her vakada farklı olduğundan, hangi hattın önce yürütüleceği somut kayıtlar görülmeden belirlenemez. Kayıplarınızı belgeleyip bir hukukçuya danışmadan sulh önerilerini kabul etmemeniz yerinde olur.