Oltalama saldırılarında zarar genellikle dakikalar içinde gerçekleşir, buna karşılık delillerin ömrü çok daha kısadır. Mağdurun ilk saatlerde attığı adımlar hem soruşturmanın hem de para iadesine yönelik hukuki sürecin kaderini belirler. Bu yazı, phishing olaylarında delilin sabitlenmesi ve başvurunun hangi makama yapılacağı üzerine kuruludur.
İlk Saatlerde Yapılması Gerekenler
- Banka veya ödeme kuruluşu aranarak işlem itirazı kaydı açtırılır ve başvuru numarası not edilir.
- Sahte siteye ait bağlantı, gönderen adresi ve mesaj içeriği ekran görüntüsüyle birlikte saklanır.
- Kısa mesaj ve e-postalar silinmez; başlık bilgileri de içerecek şekilde dışa aktarılır.
- Aynı cihazdan yeni işlem yapılmadan önce zararlı yazılım kontrolü yapılır.
- Kolluğa veya Cumhuriyet başsavcılığına şikâyet dilekçesi verilir.
Şikâyet Hangi Makama Yapılır
Bilişim sistemleri aracılığıyla işlenen suçlarda şikâyetin muhatabı Cumhuriyet başsavcılığıdır; kolluk birimlerine yapılan başvurular da savcılığa iletilir. Uygulamada sık görülen bir hata, olayın yalnızca bankaya bildirilip adli sürecin hiç başlatılmamasıdır. Banka kaydı tek başına bir ceza soruşturması doğurmaz. Bir diğer hata ise erişimin engellenmesi talebiyle savcılığa başvurmak yerine yalnızca içerik sağlayıcıya yazmaktır; 5651 sayılı Kanun kapsamındaki erişim engelleme usulünün ayrı bir yolu vardır.
Hukuki Nitelendirmenin Etkisi
Olayın nasıl nitelendirileceği, izlenecek usulü de değiştirir. TCK bilişim alanındaki suçları 243 ile 245 arasındaki maddelerde düzenler; banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması ile bilişim sistemi kullanılarak işlenen nitelikli dolandırıcılık ayrı hükümlere tabidir. Kişisel verilerin ele geçirilmesi söz konusuysa KVKK kapsamındaki veri ihlali bildirimi ve idari süreç de gündeme gelir. Dilekçede olayın anlatımı somut kalmalı, hukuki nitelendirme takdiri savcılığa bırakılmalıdır.
Delil Değeri Yüksek Kayıtlar
- İşlem saatlerini gösteren banka hesap dökümü
- Sahte alan adına ilişkin sorgu kayıtları ve site görüntüleri
- Operatörden temin edilebilecek mesaj gönderim kayıtları
- Cihaz üzerindeki uygulama ve erişim günlükleri
- Paranın aktarıldığı hesaba dair banka bildirimleri
Zararın Tazmini Ayrı Bir Süreçtir
Ceza soruşturması failin cezalandırılmasına yöneliktir; uğranılan maddi zararın karşılanması için ayrıca hukuk yoluna başvurulması gerekebilir. Bankanın güvenlik yükümlülüğünü yerine getirip getirmediği tartışması bu dosyaların merkezinde yer alır ve tüketici uyuşmazlığı boyutu doğurabilir. Bu nedenle ceza şikâyeti ile tazminat yolu paralel planlanmalıdır.
Buradaki bilgiler genel niteliktedir ve her olayın teknik ayrıntısı farklıdır. Hesabınızdan izinsiz işlem yapıldığını fark ettiğinizde, delillerin kaybolmaması için gecikmeden hukuki destek almanız önerilir.