Yapay zekâ ile üretilen sahte görüntü ve seslerde mağdurun kaybettiği ilk şey çoğu zaman içeriğin kendisidir: paylaşım silinir, hesap kapanır, bağlantı ölür. Bu nedenle deepfake dosyalarında başarı, hukuki nitelendirmeden önce delil zincirinin bozulmadan kurulmasına ve talebin doğru mercie yöneltilmesine bağlıdır. TCK'nın bilişim ve özel hayata ilişkin hükümleri, 5651 sayılı Kanun ve KVKK bu dosyada aynı anda devrededir.
İçeriği Kaybetmeden Sabitlemek
Ekran görüntüsü tek başına zayıf bir delildir; çünkü kaynağı, tarihi ve bütünlüğü tartışmaya açıktır. Sabitleme yapılırken içeriğin bulunduğu tam adres, yayın tarihi, hesap kimliği ve erişim anı birlikte kaydedilmelidir. Dosyanın kendisi indirilebiliyorsa özgün hâli değiştirilmeden saklanmalı, üzerinde kırpma veya dönüştürme yapılmamalıdır. Noter aracılığıyla tespit yaptırmak ya da içerik bütünlüğünü gösteren özet değerini not etmek, sonradan doğacak bu kayıt üretilmiş olabilir itirazını büyük ölçüde karşılar.
Üç Ayrı Yol, Üç Ayrı Mercii
- İçeriğin yayından kaldırılması ve erişimin engellenmesi istemi, ilgili sulh ceza hakimliğine yöneltilir; bu yol hızlı sonuç almaya elverişlidir.
- Suç oluşturan fiiller bakımından şikâyet, cumhuriyet başsavcılığına yapılır; dijital materyalin incelenmesi buradan yürütülür.
- Kişisel verinin hukuka aykırı işlenmesi boyutu için veri sorumlusuna başvuru ve ardından Kişisel Verileri Koruma Kurulu'na şikâyet yolu izlenir.
- Maddi ve manevi tazminat istemleri ise genel hükümlere göre hukuk mahkemesinde ileri sürülür.
Bu yolların tek bir dilekçeyle birleştirilmesi mümkün değildir. Uygulamada en sık görülen kayıp, kaldırma talebinin savcılığa, şikâyetin ise platform iletişim formuna yazılmasıdır; her iki hâlde de zaman içerik silinene kadar akar.
Failin Belirlenmesi ve Zaman Baskısı
Trafik kayıtları sınırsız süreyle saklanmaz. Bu nedenle failin tespitine yönelik taleplerin gecikmeden yapılması, kimlik tespitinin fiilen mümkün olup olmayacağını belirler. Yurt dışı merkezli platformlar söz konusu olduğunda, yalnızca resmî yazışmaya güvenmek yerine platformun kendi bildirim mekanizması da eşzamanlı kullanılmalıdır.
Teknik İnceleme Talebini Somutlaştırmak
Sahtelik iddiası, incelemenin neye yönelik olduğu yazılmadan sonuç vermez. Görüntüdeki tutarsızlıklar, ses ile dudak hareketi uyumsuzluğu, üst veri farklılıkları gibi noktalar dilekçede tek tek gösterildiğinde inceleme kapsamı daralır ve rapor kullanılabilir hâle gelir.
Bu metin genel bilgi vermek üzere hazırlanmıştır. İçeriğin yayıldığı mecra, mağdurun sıfatı ve zararın kapsamı izlenecek yolu değiştirebileceğinden, kayıtları sabitledikten hemen sonra hukuki destek alınması önem taşır.