İnternette yayımlanan bir içerik kişilik hakkını ihlal ettiğinde iki farklı ihtiyaç aynı anda doğar: yayının durdurulması ve doğan zararın karşılanması. Bu iki ihtiyaç aynı dilekçeyle, aynı mercide karşılanamaz. Bu rehber, ikisini ayıran çizgiyi ve her biri için gereken delil hazırlığını ele alıyor.
Kanıtı Kaybolmadan Sabitlemek
Dijital içeriğin en belirgin özelliği, her an silinebilir olmasıdır. Bu nedenle atılacak ilk adım hukuki değil tekniktir: içeriğin tam URL adresi, yayın tarihi, erişim tarihi ve ekran görüntüsü kayıt altına alınmalıdır. Ekran görüntüsünün ispat değerini artırmak için noter aracılığıyla tespit yaptırılması ya da tespit talebiyle mahkemeye başvurulması tercih edilir. Aynı içeriğin farklı platformlarda çoğaltılmış hâlleri de tek tek listelenmeli; sonradan yapılacak başvurunun kapsamı bu listeye göre belirlenmelidir.
Erişimin Engellenmesi Talebi
5651 sayılı kanun, kişilik hakkı ihlal edilen kişiye içerik veya yer sağlayıcıya doğrudan başvurma ve ayrıca sulh ceza hakimliğinden erişimin engellenmesi ya da içeriğin çıkarılması kararı isteme imkânı tanır. Bu yol hızlıdır ve dar kapsamlıdır: hakimlik, ihlalin varlığını URL bazında değerlendirir. Talep edilen adresler eksik ya da hatalı yazıldığında karar, aynı içeriğin başka bir bağlantısını kapsamaz. Bu nedenle başvuruda adreslerin eksiksiz ve kopyalanabilir biçimde sunulması, sonucu belirleyen teknik ayrıntıdır.
Tazminat Talebi Neden Ayrı Yürür
Erişim engeli kararı, uğranılan maddi ve manevi zararı karşılamaz. Zararın giderimi için genel hükümlere göre ayrı bir dava açılması gerekir ve bu dava adli yargıda hukuk mahkemesinde görülür. Sulh ceza hakimliğinden tazminat istenmesi, talebin yanlış mercie yöneltilmesi anlamına gelir ve reddedilir. Aynı biçimde, TCK kapsamında suç oluşturan bir fiil varsa (sisteme hukuka aykırı erişim, verilerin bozulması ya da hakaret gibi) şikayet yolu savcılık üzerinden ayrıca işletilir. Üç yolun paralel yürütülmesi mümkündür; birinin diğerinin yerine geçmesi mümkün değildir.
Kimin Sorumlu Olduğunu Belirlemek
- İçeriği üreten kişi ile içeriği barındıran platformun sorumluluk rejimi aynı değildir.
- Yer sağlayıcının sorumluluğu, kural olarak bildirim üzerine harekete geçmemesiyle doğar.
- Anonim hesaplarda faile ulaşmak için trafik ve abone bilgisi talepleri gerekir; bu talepler ancak yetkili merci kararıyla karşılanır.
- KVKK kapsamına giren bir veri işleme söz konusuysa, veri sorumlusuna başvuru ayrı bir katman olarak işletilir.
Zaman Yönetimi
Dijital ihlallerde gecikmenin bedeli iki yönlüdür: içerik yayıldıkça zarar büyür, kayıtlar ise saklama süreleri dolduğunda ulaşılamaz hâle gelir. Bu yüzden tespit, engelleme başvurusu ve şikayet aynı hafta içinde planlanmalı; tazminat davasının hazırlığı bu belgeler toplandıktan sonra kurulmalıdır.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; içeriğin niteliği, platformun konumu ve ihlalin süresi izlenecek yolu değiştirir. Hızlı hareket edilmesi gereken dosyalarda vakit kaybetmeden hukuki destek almanız önerilir.