İnternette yayılan bir içerik karşısında iki ayrı ihtiyaç aynı anda doğar: içeriğin görünürlüğünün durdurulması ve sorumlular hakkında ceza soruşturması başlatılması. Bu iki talep tek dilekçede birleştirildiğinde genellikle ikisi de gecikir, çünkü muhatapları farklıdır.
Kaldırma Talebi ile Cezai Şikâyetin Ayrılması
İçeriğin çıkarılması ve erişimin engellenmesi, 5651 sayılı Kanun kapsamında kendine özgü bir usulle yürütülür ve karar mercii savcılık değildir. Buna karşılık bilişim sistemine hukuka aykırı erişim ya da verilerin bozulması gibi fiiller TCK 243-245 kapsamında soruşturma konusudur ve şikâyet Cumhuriyet başsavcılığına yapılır. Kişisel verilerin hukuka aykırı işlenmesine ilişkin idari boyut ise KVKK düzeninde ayrıca değerlendirilir. Üç yol paralel yürüyebilir, ancak biri diğerinin yerini almaz.
Başvuru Sırasını Kurmak
- İçeriğin tam adresi, yayın tarihi ve görünür hâli zaman bilgisiyle birlikte kaydedilir.
- İçerik veya yer sağlayıcıya yapılabilecek başvuru değerlendirilir.
- Talep, hangi hakkın ihlal edildiği açıkça gösterilerek yetkili mercie sunulur.
- Aynı olay ceza hukuku bakımından ayrıca değerlendirilerek şikâyet dilekçesi hazırlanır.
- Karar verildikten sonra uygulanıp uygulanmadığı fiilen kontrol edilir.
Talebin Kapsamını Doğru Çizmek
- Engelleme talebinin kural olarak yayının tamamına değil, ihlale konu adrese yöneltilmesi
- Aynı içeriğin farklı adreslerde bulunması hâlinde her birinin ayrı ayrı gösterilmesi
- İhlalin hangi kişilik hakkına dokunduğunun somut biçimde anlatılması
- Arşiv ve arama sonuçlarındaki görünürlüğün ayrı bir talep başlığı olarak ele alınması
- Talebin ölçülü olduğunu gösteren gerekçenin dilekçede yer alması
Karar Sonrası İtiraz ve Uygulama
Verilen karara karşı öngörülen itiraz yolu ve süresi, kararın tebliğ edildiği gün belirlenmelidir. Talebin reddi hâlinde aynı içerik için yeni ve daha somut gerekçeyle başvuru yapılabilir; ancak bu, kaçırılan itiraz süresinin yerini tutmaz. Kararın uygulanmaması durumunda ise yapılması gereken yeni bir talep hazırlamak değil, uygulamayı takip eden mercie durumu bildirmektir.
Ceza Dosyasının Kendi Takvimi
Erişim engeli kararı alınmış olması, faille ilgili soruşturmayı kendiliğinden ilerletmez. Kayıtların saklama süreleri sınırlı olduğundan, şikâyet dilekçesinde iz ve bağlantı kayıtlarının muhafazasına yönelik talep açıkça yer almalıdır. Bu talep geciktiğinde içerik erişime kapansa bile sorumlunun tespiti güçleşir.
Buradaki açıklamalar genel bilgilendirme niteliğindedir. İçeriğin türü, yayın yeri ve ihlalin ağırlığı izlenecek yolu değiştirir; somut olayda hukuki destek alınarak hareket edilmesi yerinde olacaktır.