Yapay zekâ ile üretilen sahte görüntü ve ses kayıtları mağdur açısından iki ayrı yarış başlatır: içeriğin yayılmasını durdurmak ve içeriğin kendisini delil olarak korumak. TCK'nın bilişim suçlarına ilişkin hükümleri, 5651 sayılı Kanun ve KVKK bu iki yarışı farklı mercilere dağıtır; bu nedenle tek bir dilekçeyle sonuç almak mümkün değildir.
İçerik Silinmeden Kayıt Altına Alınmalı
İlk refleks çoğu zaman içeriği bildirip kaldırtmak olur; oysa platformdan kaldırılan içerik delil olarak da kaybolur. Bu nedenle önce bağlantı adresi, hesap bilgisi, paylaşım tarihi ve saati, görüntüleme sayısı ve varsa yorumlar bir bütün olarak kayda alınmalıdır. Ekran görüntüsü tek başına zayıf kalabileceğinden, sayfanın tam kaydının alınması, dosyanın özet değerinin çıkarılması ve mümkünse tespit için resmî bir kayıt yolunun kullanılması tercih edilir.
Üç Ayrı Yol, Üç Ayrı Merci
- Erişimin engellenmesi ve içeriğin çıkarılması talebi, kişilik hakkı ihlali gerekçesiyle sulh ceza hâkimliğine yöneltilir.
- Suç oluşturan fiiller bakımından şikâyet cumhuriyet başsavcılığına yapılır.
- Kişisel verinin hukuka aykırı işlenmesi boyutu, veri sorumlusuna başvuru ve ardından Kurula şikâyet yoluyla ele alınır.
- Maddi ve manevi zarar talebi ise hukuk mahkemesinde ayrıca ileri sürülür.
Failin Tespiti İçin Ne İstenmeli
Şikâyet dilekçesinde yalnızca hesap adı değil, içeriğin yayımlandığı tarih ve saat aralığı ile bağlantı adresi de belirtilmelidir. Trafik bilgilerinin belirli süreler boyunca saklandığı dikkate alınarak, platform ve erişim sağlayıcı nezdinde kayıt talep edilmesi gecikmeden istenmelidir. İçerik birden çok platformda yayımlanmışsa, ilk yayım kaynağının belirlenebilmesi için tarih sıralaması dilekçeye eklenir.
İçeriğin Sahteliğinin Ortaya Konması
Deepfake iddiasında teknik inceleme belirleyicidir. Karşılaştırma yapılabilmesi için mağdurun gerçek ses ve görüntü örnekleri, olay tarihindeki konum ve iletişim kayıtları ile içeriğin üretim izlerini gösterecek dosya verileri birlikte sunulur. İnceleme talebinin dilekçede açık biçimde yazılması, sonraki aşamada bilirkişi kapsamının daralmasını önler.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; dijital ortamda kayıtların saklanma süreleri sınırlı olduğundan, olayın fark edildiği ilk günlerde hukuki destek almak delil kaybını önlemek bakımından belirleyicidir.