Bir veri ihlali ya da hesap ele geçirme olayında ilk saatler belirleyicidir. Kayıtlar silinmeden, oturum bilgileri değişmeden ve platform tarafındaki loglar dönmeden yapılan tespit, sonraki tüm aşamaların temelini oluşturur. Bu rehber TCK 243-245, 5651 ve KVKK ekseninde, platform başvurusu ile adli sürecin nasıl birlikte yürütüleceğine odaklanır.
İlk 24 Saatte Yapılacaklar
- Erişim hâlâ varsa hesabın oturum ve cihaz listesi kaydedilir, şüpheli oturumlar not alınır.
- Platformun gönderdiği güvenlik uyarı e-postaları arşivden silinmeden dışa aktarılır.
- İçerik yayınlandıysa bağlantı adresi, yayın tarihi ve saatiyle birlikte tespit edilir.
- Şifre değişikliği yapılmadan önce ekran görüntüleri alınır; aksi hâlde iz kaybolabilir.
- Bankacılık veya ödeme hesabı etkilendiyse ilgili kuruluşa aynı gün bildirim yapılır.
Ekran Görüntüsü Tek Başına Yeterli mi
Ekran görüntüsü değerli ama kırılgan bir delildir; içeriğin sonradan silinmesi hâlinde tek başına tartışmalı hâle gelebilir. Bu nedenle görüntünün yanında bağlantı adresinin tam hâli, erişim tarihi ve mümkünse tespit tutanağı bulunmalıdır. İçeriğin bulunduğu sayfanın kaynak kodu ve varsa zaman damgalı kayıtlar, ispat değerini belirgin biçimde artırır.
Üç Ayrı Kanal, Üç Ayrı Sonuç
- Platform içi başvuru: içeriğin kaldırılması ya da hesabın kurtarılması için hızlıdır, ancak hukuki bir karar üretmez.
- 5651 kapsamındaki erişim engelleme yolu: yayının durdurulmasına yöneliktir ve kendine özgü kısa süreleri vardır.
- Ceza soruşturması: bilişim sistemine girme, verileri hukuka aykırı ele geçirme gibi fiiller bakımından TCK hükümleri üzerinden yürür.
Kişisel verilerin bir veri sorumlusu nezdinde sızması durumunda KVKK kapsamındaki bildirim ve şikâyet yolu da ayrıca gündeme gelir. Bu dört kanal birbirinin alternatifi değildir; biri diğerinin yerine kullanıldığında hem sonuç alınamaz hem de süre tüketilir.
Yanlış Mercie Başvurunun Etkisi
Erişim engelleme talebini savcılığa, suç duyurusunu ise idari kuruma yönlendirmek uygulamada sık görülür. Dosya ilgili yere gönderilse bile aradan geçen sürede platform tarafındaki kayıt saklama süresi dolabilir ve failin tespiti güçleşir. Merci seçimi burada teknik bir zamanlama meselesidir.
Dosyayı Teslime Hazırlamak
Toplanan materyal tarih, kaynak ve elde ediliş yöntemi belirtilerek tek bir dizin altında toplanmalı; her dosyanın hangi iddiayı desteklediği kısa notlarla açıklanmalıdır. Dağınık bir klasör, güçlü delilleri bile değerlendirilemez hâle getirir.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Olayın teknik yapısı ve etkilenen veri türü izlenecek yolu değiştireceğinden, başvuru öncesinde hukuki değerlendirme alınması yerinde olacaktır.