Sosyal medya veya e-posta hesabının ele geçirilmesi çoğu zaman tek bir olayla bitmez: hesabın erişimi kaybedilir, ardından o hesap üzerinden paylaşılan içerikler kişinin itibarını zedeler. Bu iki sorunun çözüm yolu farklıdır. Aşağıda, TCK'nın bilişim suçlarına ilişkin hükümleri, 5651 sayılı Kanun ve KVKK çerçevesinde delilin kaybolmadan toplanması ve başvurunun doğru mercie yöneltilmesi ele alınmaktadır.
İlk 24 Saatte Yapılması Gerekenler
Dijital delil hızla kaybolur; platformlar log kayıtlarını sınırlı süre saklar, saldırgan paylaşımları silebilir. Bu nedenle şikâyetten önce delil sabitlenmelidir:
- Ele geçirilen hesaptaki oturum ve giriş bildirimi e-postalarının ham hâliyle saklanması
- Paylaşılan içeriklerin tam URL, tarih ve saat görünecek şekilde ekran görüntüsü ve mümkünse video kaydı
- Kurtarma e-postası veya telefon numarasının değiştirildiğine dair platform bildirimleri
- Şüpheli bağlantı, sahte giriş sayfası veya mesaj içeriklerinin silinmeden korunması
- Maddi zarar doğmuşsa banka ve ödeme kuruluşu kayıtlarının aynı gün talep edilmesi
Ceza Şikâyeti ile İçerik Kaldırma Aynı Kapı Değildir
Hesabın izinsiz ele geçirilmesi, sistemi engelleme veya verilerin değiştirilmesi gibi fiiller Cumhuriyet başsavcılığına yapılacak şikâyetin konusudur. Buna karşılık kişilik haklarını ihlal eden içeriğin yayından çıkarılması veya erişimin engellenmesi, 5651 sayılı Kanun kapsamında ayrı bir usule tabidir ve sulh ceza hâkimliğinden karar alınmasını gerektirir. Savcılık dosyasında verilen bir soruşturma kararı, tek başına içeriğin kaldırılmasını sağlamaz. Kişisel verilerin hukuka aykırı yayımı söz konusuysa, veri sorumlusuna başvuru ve ardından Kişisel Verileri Koruma Kurulu'na şikâyet üçüncü bir yol olarak devreye girer.
İçerik Sağlayıcı, Yer Sağlayıcı ve Platform Ayrımı
Kaldırma talebinin muhatabı yanlış seçildiğinde başvuru sonuçsuz kalır. İçeriği üreten kişi, içeriği barındıran hizmet ve kullanıcıya arayüz sunan platform farklı sorumluluk rejimlerine tabidir. Yurt dışı merkezli platformlarda yerel temsilci bilgisi ve platformun kendi bildirim mekanizması da dosyaya eklenmelidir; çünkü mahkeme kararının uygulanma hızı çoğu kez bu kanalın önceden kullanılmış olmasına bağlıdır.
Failin Belirlenmesinde Karşılaşılan Tıkanmalar
IP adresi tek başına kişiyi göstermez; ortak ağ kullanımı, VPN ve mobil operatör kayıtlarının eşleştirilmesi gerekir. Soruşturmada trafik kayıtlarının temini için ilgili sağlayıcılara yazı yazılması talep edilmeli, bu talep dilekçede açıkça ve gerekçeli biçimde ileri sürülmelidir. Aksi hâlde saklama süreleri dolduğunda kayıt artık elde edilemez ve dosya faili meçhul kalır.
Zararın Tazmini Yönü
Ceza süreci ile tazminat talebi birbirini beklemek zorunda değildir. İtibar kaybı, ticari müşteri kaybı veya doğrudan mali zarar iddiası, bağımsız belgelerle desteklendiğinde ayrı bir hukuk davasının konusu olur.
Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır. Dijital delillerin hukuka uygun toplanması olayın özelliğine göre değişir; somut durumunuzda bir hukukçudan destek almanız önerilir.