İnternet üzerindeki bir içeriğe erişimin engellenmesi talebi, teknik bir işlem gibi görünse de tümüyle ispat meselesidir. 5651 sayılı Kanun, TCK'nın bilişim suçlarına ilişkin 243-245. maddeleri ve KVKK, aynı olay için birbirinden farklı başvuru yolları açar; hangi yolun seçileceği, elinizdeki delilin niteliğine göre değişir.
Delil Kaybolmadan Sabitleme
Dijital içerik silinebilir, düzenlenebilir ve taşınabilir. Bu nedenle ilk yapılması gereken, içeriğin bulunduğu andaki hâlinin sabitlenmesidir. Ekran görüntüsü tek başına zayıf bir delildir; tarih, saat, tam adres ve içeriğin kaynak bilgisini birlikte gösteren tespit tutanakları çok daha güçlüdür.
Sabitlemede Aranan Unsurlar
- İçeriğin tam adresi ve erişim tarihi-saati
- İçeriğin bütün olarak görüntülendiği kesintisiz kayıt
- Yayıncı, hesap adı ve varsa profil bilgileri
- Dosya bütünlüğünü gösteren özet değeri ya da noter tespiti
Zincirin Halkaları Arasındaki Boşluk
Delil zinciri, içeriğin tespit edildiği andan dosyaya sunulduğu ana kadar el değiştirmediğinin gösterilmesidir. Kim, ne zaman, hangi cihazla kaydetti sorusu yanıtsız kaldığında, karşı taraf içeriğin sonradan üretildiğini ileri sürebilir. Aynı şekilde hukuka aykırı yolla elde edilmiş kayıtların dosyaya girmesi, sadece o delili değil bütün iddiayı zayıflatır.
Dört Ayrı Kapı, Dört Ayrı Sonuç
Bu alandaki en yaygın hata, her talebin tek bir kuruma yöneltilmesidir. Oysa kişilik haklarının ihlali iddiasına dayanan erişim engeli talebi ile kişisel verilerin hukuka aykırı işlenmesi iddiası, farklı mercilerde ve farklı ölçütlerle incelenir. Bir suç şüphesi varsa soruşturma makamına ihbar; verilerin işlenmesine yönelik bir şikâyet varsa idari yol; içerikten doğan zararın giderimi isteniyorsa hukuk yargısı gündeme gelir. Yanlış kapıya yapılan başvuru, çoğu kez içeriğin yayılma hızının en yüksek olduğu ilk günlerin kaybedilmesi anlamına gelir.
Talebi Ölçülü ve Uygulanabilir Yazmak
Talep, uygulanabilir olduğu ölçüde sonuç doğurur. Bütün bir siteye yönelik geniş talepler ölçülülük denetiminde daralırken, doğrudan sorunlu içeriğe yönelen ve adresi tek tek gösterilen talepler daha hızlı karşılık bulur. Aynı içerik farklı adreslerde çoğaldığında ise her yeni adres için ek başvuru gerekebileceği baştan planlanmalıdır.
Bu yazı bilgilendirme amacı taşır. İçeriğin türü, yayıncının konumu ve verinin niteliği başvuru yolunu tümüyle değiştirebileceğinden, kayıtlarınızı sabitledikten sonra hukuki destek almanız önerilir.