İnternet ortamındaki bir saldırıda zaman, hukuki gerekçeden daha belirleyici olabilir. İçerik kaldırıldığında, hesap kapatıldığında veya trafik kayıtları saklama süresini doldurduğunda, en haklı talep bile dayanaksız kalır. Bu rehber, 5651 sayılı Kanun ve TCK 243-245 hükümleri ekseninde delilin korunmasına ve başvurunun doğru mercie yöneltilmesine odaklanır.
İki Ayrı Yol Aynı Anda Yürür
Bir yanda içeriğin yayından kaldırılması veya erişimin engellenmesi gibi hızlı sonuç veren koruyucu yol, diğer yanda failin cezalandırılmasına yönelik soruşturma yolu bulunur. Bu ikisi birbirinin alternatifi değildir; farklı mercilere, farklı taleplerle ve farklı gerekçelerle gidilir. Kişilik hakkı ihlali iddiasıyla yapılan bir başvurunun sulh ceza hâkimliğine, bilişim sistemine girme veya verileri bozma iddiasının ise cumhuriyet başsavcılığına yöneltilmesi gerekir. Kişisel verilerin hukuka aykırı işlenmesi boyutu varsa KVKK kapsamında ayrı bir başvuru yolu daha gündeme gelir.
Ekran Görüntüsü Tek Başına Yeterli Değildir
Dijital delilin en zayıf yanı, kolayca üretilebilir görünmesidir. Bu nedenle içeriğin varlığını ve tarihini bağımsız biçimde doğrulayan bir katman kurulmalıdır.
- İçeriğin tam URL adresi, hesap kimliği ve yayın tarihi
- Noter aracılığıyla yapılan tespit ya da resmi kayıt altına alma işlemi
- Sayfanın arşiv hizmetlerindeki kopyasına ilişkin bağlantı
- Yayın öncesi ve sonrası bildirim, uyarı ve şikâyet yazışmaları
- Zarar gören sistemlere ait log kayıtları ve teknik inceleme raporu
Kaynak Cihazın Bütünlüğü
Saldırıya uğrayan cihaz üzerinde inceleme yapılacaksa, cihazın kullanılmaya devam edilmesi delil değerini zayıflatır. Sistem üzerinde değişiklik yapmadan yedek alınması ve teknik incelemenin kayıt altına alınması, sonraki aşamada tartışma yaratmayan bir zemin sağlar.
Doğru Mercii Haritası
Talebin niteliği ile muhatap arasındaki uyumsuzluk, başvuruların en sık reddedilme sebebidir. İçeriğin kaldırılmasına ilişkin talep ile failin tespitine ilişkin talep aynı dilekçede birbirine karışmamalıdır. Ayrıca erişim engelinin ölçüsü de önemlidir: tüm siteye yönelik geniş bir talep yerine, ihlalin gerçekleştiği adres bazında sınırlı bir talebin kabul görme ihtimali daha yüksektir.
Sık Görülen Usul Hataları
- Süre baskısı nedeniyle içeriği önce sildirip sonra suç duyurusunda bulunmak
- Dilekçede URL yerine yalnızca ekran görüntüsü sunmak
- Kişilik hakkı ihlali ile bilişim suçu iddiasını tek gerekçede birleştirmek
- Yer sağlayıcı ile içerik sağlayıcı ayrımını yapmadan muhatap belirlemek
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Dijital delilin ömrü kısa olduğundan, olayın hemen ardından hem koruyucu hem de soruşturmaya yönelik adımları birlikte planlamak üzere hukuki destek almanız önerilir.